

D3868

@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཤཱུ་ནྱ་ཏཱ་སཔྟ་ཏི་བི་བྲྀཏྟི། བོད་སྐད་དུ། སྟོང་པ་ཉིད་བདུན་ཅུ་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ། སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་། །སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཁྱེན་ནས་བསྟན། །ཐུགས་རྗེ་ཆེ་མངའི རྫོགས་སངས་རྒྱས།།འགྲོ་བའི་བླ་མ་དེ་ལ་འདུད། །ཡིད་ཀྱི་མུན་ལ་ཉི་མའི་ལྟའི། །འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་བཏུད་ནས། །དེ་ཡི་སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུ་པའི། །དོན་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱ། །སྒྱུ་མ་ཇི་བཞིན་རྨི་ལམ་བཞིན། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ཇི་བཞིན་དུ། །དེ་བཞིན་སྐྱེ་ དང་དེ་བཞིན་གནས།།དེ་བཞིན་དུ་ནི་འཇིག་པ་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབུ་མའི་ལྷག་མར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་བརྒལ་བའི་ལན་བཏབ་པ་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་བརྩམས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདི་རང་རྒྱུད་པ་ཉིད་སྤངས་པའི་ཕྱིར། བསྟོད་པ་དང་ཕྱག་ འཚལ་བ་མ་བརྗོད་པར་ཐོག་མར་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི།གནས་པའམ་སྐྱེ་འཇིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་འདི་ལྟར་འཇུག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བསྐལ་པར་མི་ཉུང་བར་གོམས་པས་བརྙེས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པས་རྣམ་པར་འཁྲུལ་ པ་མཐའ་དག་བསལ་ཞིང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པའི་ཐུགས་མངའ་བས་སླུ་བར་མི་མཛད་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ན།སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྦྱངས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཡན་ལག་ཉིད་དུ་སྒྱུ་མ་ལ་ སོགས་པའི་དཔེ་དག་གིས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་བདེན་པར་གྱུར་པ་གང་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་གཞན་གྱི་ཚེ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་དུ་དོགས་པ་སེལ་བ་ལྷུར་ལེན་པ་ཉིད་དུ་འདི་བསྟན་ཏོ།།སྐྱོབ་པའི་བསྟན་པ་ནི་དྲང་བ་དང་ངེས་པའི་དོན་གྱི་དབྱེ་བ་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་ སོ།།དེ་ལ་དང་པོ་ནི་རབ་ཏུ་འབར་བའི་ཁྱིམ་ན་གནས་པའི་བྱིས་པ་དག་འདོན་པའི་ཐབས་སུ་ཆད་པ་སྟོང་པ་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས། མི་བདེན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བདེན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པས་དོན་བྱ་བ་ཅན་ནི་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། མི་བདེན་ན་ཡང་ཐུགས་རྗེ་ཡིས། ། བདག་ཡོད་ཅེས་ནི་གསུངས་པ་ལྟར། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་འཇུག་བྱའི་ཕྱིར། །སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་བདེན་པ་གསུངས། །ཞེས་བཤད་དོ། །དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རིགས་ཅན་དག་ལ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཟབ་མོ་བསྟན་པར་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ངེས་དོན་མ་བྱས་པ་སླར སྐྲག་པ་རྣམས་དེ་སྤངས་པའི་ལས་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་འགྱུར་བའི་ལས་ཉེ་བར་སོག་ཅིང་།ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་སོ་སོར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཅན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཡང་འཇིག་རྟེན་ བསྙད་པའི་སྒྲ་ནི།དང་པོ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་སྐྱེ་བ་ལས་དུས་ཕྱིས་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཡིན་ཡང་དང་པོར་བརྗོད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྡེབ་པའི་ངོར་ཡིན་ནོ་ཞེའོ། །གཞན་དག་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་ འབྱུང་བའི་རིམ་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་དོན་དུའང་ཞེའོ།།འདི་ལྟར་སྐྱེ་བ་ནི་འདོད་རྒྱལ་མི་སྲིད་ལ། དབང་ཕྱུག་གི་རྒྱུ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བྱེད་པ་པོ་གནས་ན་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་རིགས་ཀྱི་མི་ གནས་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།བྱས་པ་ཆུད་ཟོས་ཤིང་མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་པའི་ཉེས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པ་ཡང་མུ་སྟེགས་བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་ནི་སྔ་མའི་ངོ་བོ་མ་དོར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་སྨྲའོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་དག་ནི་དེ་ཡང་བྱེད་པ་པོའི་གནས་སྐབས་བཞིན་དུ་ཟ་བ་པོའི་གནས་ སྐབས་སུ་ཡང་ཟ་བ་པོ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བས་མི་འཐད་པས་ན་དེ་ནི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གཏོགས་པའི་འདྲ་བ་གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་བ་ཉིད་དོ་ཞེའོ།།དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་གནས་པ་དེ་ཡང་། མ་རིག་ཉོན་མོངས་སྔོན་གནས་སྐབས། །འདུ་བྱེད་དག་ནི་སྔོན་ལས་ཀྱི། །ཞེས་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ ཅན་གྱི་ཡན་ལག་དག་གིས།རྣམ་ཤེས་མཚམས་སྦྱོར་ཕུང་པོ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ།

梵文：Śūnyatā-saptati-vṛtti
藏文题：空性七十广释
顶礼佛陀！
谁知缘起而无生，以大悲心为众说，圆满正觉诸佛陀，顶礼一切众生师。
如同慧日破心暗，顶礼圣者龙树尊，今当广释彼所造，空性七十之真义。
如幻亦如梦境般，犹如乾闼婆城市，如是生住及坏灭，一切诸法皆如是。
由于这是以中观余论的方式来回答诤论为主要目的而造，为了避免自续派的立场，因此未作礼敬和顶礼，而是直接以圣者龙树的'住或生灭'等开篇。
这应当如是理解：世尊经过无数劫的修习，现证真实义，断除一切迷乱，具足大悲遍及之心，永不欺诳。当转法轮时，为清净一切障碍，宣说诸法无我，以幻等譬喻说明生等非真实。为断除后人对此义理产生'他时是否有异'的疑惑，特作此论。
救主的教法分为了义与不了义两种。其中第一种是为了引导如处在燃烧房屋中的孩童般的众生，以断见空性的方式，虽非真实却示现为真实，具有意趣。如说：'虽非真实由悲心，说有我等诸法相，如为声闻入道故，宣说苦等谛为实。'
对于小乘种性者，不宜宣说甚深真实义。因为他们若未通达了义，反生恐惧而舍弃，将因法财匮乏而造作恶业，并感受恶趣诸苦。
第二种是真实义，因为如实契入真实义故。此处世俗言说，是为初机摄受，故毫无相违之处。
有人说：虽然住在生之后，但首先提及是为了偈颂的韵律。
其他人说：这也是为了正确显示缘起次第。因为生不可能无因而有，也非自在天所生，而是以烦恼和业为因。若有作者存在，则应受用其果，若不存在则不应，否则将有所作成空及未作而得的过失。
关于住，外道胜论派说是不舍前体的自性。善逝则说，如作者位时非作者，受者位时亦应非受者，故不应理。因此是同一相续中生起相似的前后相续。
如是安住的体性，如说'无明烦恼先时位，诸行即是昔业位'等支分，以'识为结生诸蕴'等支分显示为生的因相。

།རྒྱུ་མཚན་ཡང་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ལས་སྔ་མ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་ཡང་འཇིག་པའི་མཐའ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ མཚོན་པའི་དོན་དུ་ཚོར་བའི་བར་ནི་རྒ་ཤི་ཡིན་ཞེས་ཕྱི་མའི་མཐའི་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྒ་ཤིའི་སྒྲས་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟ་བ་ཡིན་པ་དེས་ན། གནས་པའམ་སྐྱེ་འཇིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་འདིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་གོ་ རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ།།ཡོད་མེད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཀྱེ་བྲམ་ཟེ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དག་གོ། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི་ཡོད་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཚད་མས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྫས་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལས་ལ་སོགས་པ་ནི་མེད་པ་སྟེ་ཚད་མ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དང་ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཡོད་པ་ནི་མྱོང་བ་ཡིན་ལ། མེད་པ་ནི་དེ་ལས་ཅིག་ཤོས་ཏེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་མོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཡོད་མེད་ཀྱི་སྒྲས་ནི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་བརྗོད་དོ། །གང་ཕུང་པོ་འདི་དག་འདོར་ཞིང་། ཕུང་པོ་གཞན་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཁུར་ཁྱེར་བའི་གང་ཟག་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་འབྱུང བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཡོད་པའོ།།དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་སྟེ། དེ་དག་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། མེད་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྲོག་།དེ་ཉིད་གཞན་དུ་མ་གསུངས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དངོས་པོ་ཡོད་པ་ནི་དེ་ཉིད་དམ་ གཞན་ཉིད་ལས་མི་འདའོ་ཞེས་བཤད་དོ།།ད་འོ་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཕུང་པོའི་རྒྱུན་ཉིད་ལ་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་དག་གིས་གང་ཞིང་ཁམས་དང་འགྲོ་བ་དང་སྐྱེ་གནས་དག་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དག་གིས་ཟག་ཅིང་འགྲིབ་པའམ། ཟོ་ཆུན་གྱི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་ཆུ་བཞིན་དུ་ཟག་ཅིང་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བ་ནི་གང་ཟག་གོ། །དོན་འདི་ཡང་ཕུང་པོའི་རྒྱུན ལས་གཞན་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། བཏགས་པའང་མེད་དུ་འགྱུར་འོང་བས། །མེད་དོ་ཞེས་ཀྱང་མ་གསུངས་སོ། །ཕུང་པོའི་རྒྱུན་ནི་གང་ལ་དགེ་།མི་དགེའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཉིད། །དེ་ལ་སྲོག་ཅེས་བྱ་སྟེ་དེ། །སྲོག་མེད་བསྟན་པས་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་ བཤད་དོ།།དམན་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོའོ། །ཁྱད་པར་ཅན་ནི་ཟག་པ་མེད་པའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ནི་གཉི་ག་ལྟར་ཡང་། རིགས་མཐུན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སོ། །བསྟན་པ་འདི་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཅི་ལྟར་མ་རིག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དག་གི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་བདག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་གནས་པ་ཡང་དེའི་ངོ་བོར་རྟག་པར་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་འདི་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་མ་ཡིན་ ཏེ།ཚད་མ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདྲ་བ་གཞན་དང་གཞན་དུ་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཡང་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཉིད་དོ།

原因也是从有原因者中唯独是前者。生也是以灭为边际的，为了表示这个意义，乃至受是老死，以后边际的生的烦恼，以老死之声而说。
因此，以住或生灭之词，在此依次表示十二缘起支。
关于有无，婆罗门，是这样的：所谓一切一切是五蕴、十二处、十八界。因为有此教证，蕴处界等事物是有的，因为可以由世间量所证知。实、德、业等是无的，因为无有量证及为量所破故。
或者，有是经验，无是与此相反。如经中说：'善男子，此三界唯是识而已。'
或者，有无之声说的是补特伽罗之事。如经中说：'舍弃此蕴，取其他蕴，担负重担的补特伽罗是有的'，因此是有。
因为不可说一异，所以是无。因为不可说故即是无。如说：'无故，世尊不说命是一是异。'又说：'有事不出一异。'
那么如何是有呢？因为在蕴相续上假立此名称。即烦恼和业习气所充满，于界、趣、生处中生、老、病、死、忧、悲、苦、恼所损减，或如水车轮般流转不息，是为补特伽罗。
此义理除蕴相续外别无他理。如说：'若无假立者，亦不说为无。蕴相续中有，善不善果报，彼即名为命，无命说则无。'
所谓'劣'是有漏事物。'殊胜'是无漏。'平等'是就二者而言，是就同类而观。
为何说此教法即是无明？说'非我'等。因为真实中无有，此为余义。因此，其义是这样的：若我是真实有，则其住也应说为常住自性，然而并非如此。
因为无有量证及为量所破故。虽有相似相续生起的自性，但也只是假立而已。

།དེ་བཞིན་དུ་བདག་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ བདག་མེད་པ་དང་།བདག་དང་བདག་མེད་ཀྱི་ངོ་བོའི་གང་ཟག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ན་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་དངོས་པོ་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ན། གང་གི་ཚེ། གཟུགས་ནི་དབུ་བ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་། །ཚོར་བ་ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་བཞིན། །འདུ་ཤེས་ སྨིག་རྒྱུ་འདྲ་བ་སྟེ།།འདུ་བྱེད་དག་ནི་ཆུ་ཤིང་བཞིན། །རྣམ་ཤེས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས། །དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་གཞན་དུ་འཕགས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་པས་འདི་དག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེའི་ ཚེ་དེར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཇི་ལྟར་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅན་དུ་འགྱུར།དེ་ལྟ་བས་ན་ཕ་རོལ་པོས་ཀུན་བརྟགས་པའི་བདག་དང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་བདག་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་གང་ཟག་ཏུ་ཞེན་པའི་ བདག་དང་བདག་མེད་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གནས་པ་ལ་སོགས་པའི་བརྗོད་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་སོ།།འོ་ན་ནི་ཆོས་འདི་དག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་ཀུན་མྱ་ངན་འདས་པ་དང་། །མཚུངས་པར་བརྗོད་བྱ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་འབྲེལ་ཏོ། །སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། སྤྲོས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཅི་ལྟར་མཚུངས་ཏེ་འགལ་བའི ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།རང་བཞིན་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ཁྱད་པར་གྱི་སྒོ་ནས་གཏན་ཚིགས་སུ་བཀོད་པའོ། །དེས་ན་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཅི་ལྟར་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་སྐྲ་ཤད་དང་སྦྲང་བུ་མཆུ་རིངས་དང་། སྦྲང་བུ་ལ་སོགས་པ་མི་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྲོས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར།དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་མེད་ཀྱང་དེ་མེད་པ་དང་མཚུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བདེན་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ལས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བར་ སྣང་བ་ཅན་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མཚུངས་པ་ལ་འགལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དམན་པ་དང་མཉམ་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་ བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཡང་། ཇི་ལྟར་གོས་བཞིན་དངོས་པོ་རྣམས། །དུ་མའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་ཀྱང་། །སྟོང་ཉིད་མེ་ཡིས་བསྲེགས་རྣམས་ཀྱི། །ཐལ་བ་ཐ་དད་ཅུང་ཟད་མེད། །ཅེས་བཤད་དོ། །འདིར་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་གྲངས་ཅན་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་ འབྲས་བུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དག་།གཏན་ཚིགས་འདི་མ་གྲུབ་བོ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་འདི་སྐད་དུ། གང་ཞིག་གང་ལས་སྐྱེ་བ་དེ་ལ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གསེར་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་གཟུགས་ཅན་ནོ། ། དེར་ཡང་དངོས་པོ་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ་མེད་པ་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་དེ་ལས་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ནི་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ན་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན། ཡང་ན་རང་གི་ངོ་བོ་རང བཞིན་གྱི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སའི་ཁམས་སྲ་བའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བཞིན་པའི་དངོས་པོ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡང་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་རང་རང་གི་ངོ་བོ་དང་མི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ ཁོ་ན་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་ལུས་ཀྱི་དབང་པོས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་འབྱུང་བ་བཞི་ལས་འབྱུང་བ་དབང་པོ་ཐ་དད་པས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་གཟུགས་དང་དྲི་དང་རོ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་རྒྱུ་ལས་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།

同样地，如果无我的本性即蕴、界、处等，以及唯识的无我，我与无我本性的补特伽罗是真实的话，那么生、灭、有等言词的名言也将成为实有。然而当'色如水泡，受如水沫，想如阳焰，行如芭蕉，识如幻化'，如是宣说诸蕴时，如圣者所说，以及将要解说的正理，这些并非真实，那么生等法的名言怎么会是真实呢？
因此，外道所遍计的我，以及声闻等执著的无我之蕴等，以及执著为补特伽罗的我与无我，由于在胜义中并不存在，所以安住等言说名言在胜义中毫无道理。
那么，这些法在胜义中应当如何说呢？'诸法等同涅槃'，此处'胜义中'为关联词。远离一切戏论本性的涅槃，与具有戏论本性的一切诸法怎么会相等呢？因为相违故。
'自性空'这一差别作为因。其义为：如同眼翳者所见毛发、蚊蝇等虽是不真实的戏论本性，但如所显现般在胜义中并不存在，因为自性空的缘故。同样地，从无始轮回以来，由于执著真实的习气，显现为色等诸法之聚，因此与涅槃相等毫无相违。
因此也显示了劣、等、胜等名言在胜义中不合理。如是说：'如同衣服诸事物，虽有种种差别相，空性之火所烧时，灰尘毫无差别性。'
对此，说有果的数论派和说无果的其他派系说此因不成立。他们说：某物从某处生，由于是彼之自性，因即应称为自性，如金之自性色相。彼中事物以果的本性而有，因为无者如兔角般不应从彼生故。因此，果的本性存在于因的本性中，怎么会是自性空呢？
或者，自体应称为自性，如地界坚硬为自性。从因生起的事物若无彼本性者，于自体亦非如是，因为它们必定具有各自的本性而生，如从四大种所摄身根所取境生起的根境差别之色、香、味等。因此，它们非从因而自性空。

།འདིར་ལན་ནི། གང་ ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་ཡོད་པའམ་མེད་པར་ཁས་བླངས་པ་རྣམས་ནི། སྐྱེ་དགུའམ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་པས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་སྟོང་ པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་བོ།།རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པའམ་སོ་སོའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཚོགས་པ་དང་། སོ་སོའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །རྒྱུ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའོ། །རྐྱེན་ནི་ལྷན་ ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་སོ།།ཚོགས་པ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཚང་བའོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་ནི་སོ་སོའི་དངོས་པོ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་ལ་འབྲས་བུ་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྒྱུ་ལས་རྣམ་པ་ གསུམ་དུ་བརྟགས་ནས་དེ་དང་བྲལ་བ་བསྟན་ཏོ།།འབྲས་བུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་རྒྱུ་ལས་གཞན་དུ་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་སོ་སོའི་དངོས་པོ་བསྙད་དོ། །གང་ཡང་གང་ལ་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པར་མངོན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ རང་བཞིན་སྟོང་པ་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་སྒོ་གནས་པ་དང་འགག་པ་ཡང་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ཡོད་པ་ཡོད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་ལྟར་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། རེས་འགའ་བ་ཉིད་ ཀྱིས་དེ་ནི་ཁྱེད་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ན་ཡང་རང་ངམ་གཞན་ནམ་དེ་གཉི་ག་ལས་འགྱུར་ཞེས་བརྟག་སྟེ། ཕྱོགས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་རང་ལས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་དུ་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་ལ་ འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་ན་འགྱུར་ཏེ།མེད་ལ་འབྱུང་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གང་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་ནི་སྐྱེ་བར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་གསལ་བའི་བུམ་པ་དེ་དང་སྐྱེས་བུ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་ནུས་པའི་བདག་ཉིད་ཡོད་པ་ གསལ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་ན་ནི་འོ་ན་བདག་ཉིད་གང་གིས་ཡོད་པ་དེས་ནི་མི་སྐྱེ་ཞིང་། གང་གིས་སྐྱེ་བ་དེས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མེད་པར་སྨྲ་བར་གསལ་བར་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་རང་ལས་སྐྱེ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།གཞན་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་གཞན་ལས་འདོད་པ་ན་འབྲས་བུ་མེད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ན། མེད་པར་ཡང་སྐྱེ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སེམས་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་ནི་བྱ་བ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་ཡང་བྱེད་པ་པོ་མེད་པར་ཡང་མི་རིགས་ ལ་ཐ་དད་པའི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ཐ་དད་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ལ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཐ་དད་པ་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཐ་མི་དད་པ་སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་དུ་མེད་པ་ནི་ནུས་པའི་བྱེད་པ་པོའི་ཕྱོགས་སམ། རྫས་ཀྱི་བྱེད་ པ་པོའི་ཕྱོགས་ཡིན་ཡང་སླ་སྟེ།བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་སྐྱེ་བ་ཡིན། ཅི་སྟེ་འདི་བརྡ་སྤྲོད་པ་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་རིགས་པ་ཡིན་གྱི། ཁོ་བོ་ཅག་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ། །མི་གནས་བྱ་བ་ག་ལ་ཡོད། །དེ་དག་འབྱུང་གང་དེ་ཉིད་ནི། །བྱ་བ་དེ་ཉིད་བྱེད་པར་བརྗོད། །ཅེས་ཁོ་བོ་ཅག་ནི་དེ་སྐད་དུ་སྨྲའོ།

此处答复是：'由于一切事物'等。由于承认有因的自性或无因的那些，对众生或其他一切，以即将解释的理由都是不存在的，因此成立为自性空性。
'因缘和合或各别的事物'这句话是解释'一切'这个词。应当理解为'因与缘和合，以及各别的事物'。因是取因，缘是助缘。和合是因缘具足。超出因缘之外的是各别事物。
对于那些认为因的自性中有果的自体存在的人们，以因缘和合的分类，观察因有三种后，显示离于彼等。对于说无果的人，为了遣除承认离因之外有果的自性存在，所以说各别事物。
对于那些认为凡是显现生住灭的怎么会是自性空的想法，为了通过遮遣生而也要遣除住与灭，所以说'由于有故'等。
意趣是这样的：首先，这个生不是无因的，因为你们自己承认是有因的缘故。如果是从因生，也要观察是从自生还是从他生，或从二者生，因为没有其他方面。
其中首先不是从自生，这是在生起之前承认因的自性中有果的自性时才会如此，所说'无则生起不存在'。有法也不应该生起，因为已经存在的缘故，如同明显的瓶子和人一样。
如果认为有潜在自性的生起为显现自性，那么如此一来，以何自性为有的则不生，以何生起的则非有，因此明显承认说无果。因此从自生是不合理的。
也不是从他生，因为如果承认从他生时就是承认无果，而无也不应该生起，因为是无的缘故。这样思维：生是作用，而作用没有作者是不合理的，不同的作者也不合理，因为没有不同的业。
只有在有不同业的情况下才有可能有不同的作者，如'做'等。在生起之前无差别的，无论是潜在作者方面还是实体作者方面，都不合理成为作者，因此什么会生起呢？
如果说这是文法家的理论，我们只说缘起性的人不用显示这些，如说：'一切有为刹那性，不住何有作用事，彼等所生即彼性，说彼即是能作者。'我们是如此说的。

།དེའི་ཕྱིར་ན་སྐྱེ་བ་ནི་རྒྱུ་ཡོད་ན་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འབྲས་བུ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྒྱུའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་ལ་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེ་ན།འདིར་ཡང་བཤད་པ། འབྲས་བུ་མེད་པ་ལ་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དང་མཚུངས་པ་པོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་པས་གཞན་ལས་དེའི་མེད་པར་སྐྱེ་བར་རིགས་ པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པས་འདིར་མེད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གསུངས་སོ།།འོ་ན་ནི་དེ་གཉིས་ཀ་ལས་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཆོས་མི་མཐུན་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་ལ་སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་དུ་འབྲས་ བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཅིག་ཅར་འགྱུར་བ།དེའི་ཚེ་གཉི་ག་ལས་ཤེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐབས་ཡོད་པར་འགྱུར་ན། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ཉེ་བར་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་དག་གཅིག་ལ་ཅིག་ཅར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བསྟན་ཏོ།།འགལ་བའི་ཆོས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་སྟེ། འདིའི་དངོས་པོ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་འགལ་བའི་ཆོས་དང་འདྲེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་སྤངས་པ་ན་གནས་པ་དང་དགག་པ་དག་ཀྱང་སྤངས་པར་ རིག་པར་བྱ་སྟེ།དེ་དག་ནི་དེའི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། གནས་འགག་མེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེ་བར་འོས་པ་ལ་སྐྱེ་བར་བརྟག་ན་སྐྱེ་བར་འོས་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་སྐྱེས་པའམ། མ་སྐྱེས་པའམ། སྐྱེ་བཞིན་པ་ཞིག་སྐྱེ་བར་རུང་བར་འགྱུར་ཞེས་རྣམ་པར་བརྟག་ན། དེ་དག་ལ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གང་ལས་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་གྲུབ་པ་དེ་ནི་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བར བརྗོད་ལ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐྱེ་བར་འོས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།བྱས་ཟིན་པ་ལ་བྱེད་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་རི་བོང་གི་རྭ་ལྟར་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་དང་བྲལ་བར་གྲུབ་པ་དེ་ནི། མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་གང་ཞིག་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པར་ དེ་ཇི་ལྟར་ན་སྐྱེ་བར་རུང་བར་འགྱུར།སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དག་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པ་ན་དེ་གཉི་གའི་ངོ་བོ་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བཞིན་པར་འདུས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་བརྩམས་ལ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ དངོས་པོ་ཁོ་ན་ལ་ད་ལྟར་བ་ཞེས་སྨྲའོ།།དེ་ལ་ཡང་སྔར་བསྟན་པའི་ཉེས་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བར་རུང་བ་ཉིད་ནི་མེད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སྐྱེ་བར་འོས་པ་ཉིད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་དུས་གསུམ་དུ་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ བརྟགས་པའི་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་ཡོད་པའི་འབྲས་བུ་ལའང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།འདི་ན་གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུར་གྱུར་པ་ན་ཡོད་པ་འབྱུང་བཞིན་པ་དང་ད་ལྟར་བའི་འབྲས་བུ་ལ་ཡིན་ནམ། མེད་པ་མ་བྱུང་བ་མ་འོངས་པའམ། ཡོད་མིན་ མེད་པའང་སྔར་ཡོད་ལ་ཕྱིས་མེད་པ་འདས་པ་ལ་ཡིན་ཞེས་རྣམ་པར་བརྟག་གྲང་ན།དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཕྱོགས་དང་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་གི་རྭ་གཡས་གཡོན་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉི་ག་ཡང་དུས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕན་ གདགས་པར་བྱ་བ་དང་།ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པས། འདི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་ཡང་སུན་དབྱུང་བ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་གི་སྒྲས་གཉིས་ཉེ་བར་གཟུང་ བ་ནི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡི་གེ་ཨ་དང་འབྲེལ་པར་བྱས་པས་འབྲས་བུ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་འདིར་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

因此，所谓生起是有因而生，即使没有果，也是在因的刹那中以生起的自性而生起，为了说明这个道理，所以没有任何过失。对此也要说明，对于无果的因，与非因相同，如将要解释的道理，不应从他处无因而生，以此密意，此处宣说证成无的道理。
如果说是从两者而生，则说'因为性质不相同'等。其密意是这样的：如果在因的自性中，在生起之前，果同时成为有和无，那时就有从两者生起的立场，然而有和无这两个相互矛盾的法不应同时存在于一处，因此说明有和无都不生。
具有相违法的即是不相同的性质，此处的事物就是不相同的性质。因此意思是'因为与相违法混合'。这样遮遣生起时，也应了知住和灭也被遮遣，因为这些都是以生起为根本的缘故，所以说'因为无生，故无住灭'。
再者，观察应生之物的生起时，应生之物丝毫也不存在。如此观察已生、未生或正在生的是否应当生起时，对于这些也都丝毫不合理，所以说'已生'等。其密意是这样的：因为凡是已完成生起作用的称为已生，如此的任何事物都不应生起，因为已做的不应再做。
凡是如兔角般离开生起作用而成立的，即是未生，既然如此没有表述，怎么会应当生起呢？已生和未生二者由于相互排除而安住的缘故，除此之外没有其他形态，那么正在生就归属于这两者的自性，如此也说现在是已开始但未圆满的事物。
对此也由于与前述过失相随故，不应当生起，因此，应生丝毫也不存在，这是确定的。现在要说明观察三时中运行的果之因不成立为因，所以说'对于有的果等'。
在此，因为作为因时，是对有的、正在生起的现在果，还是对无的、未生起的未来果，或者是对非有非无的、先有后无的过去果，如此观察。其中首先不是第一种情况，因为因和果二者如牛的左右角般同时，由于有果的因是同时的缘故，无所作和能作的事物，此非因性与无差别故。
对第二种情况的过失也是与非因相同。正因为如此，以'也'字摄受二者，是说明具有果性。此处为何与非因相同呢？因为此处以与字母'阿'相连而无果性即是能立。

།དེས་ན་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་ཇི་ ལྟར་རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་མེད་པ་མ་འོངས་པའི་འབྲས་བུ་དང་མི་ལྡན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པ་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དེ་དང་རྒྱུ་མངོན་པར་འདོད་པ་ལ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྡན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་ ཞེས་ཁོ་བོ་ཅག་གི་མི་ཤེས་སོ།།དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །ལྡོག་པ་ན་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་དུས་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་མ་མིན་པར་མངོན་པར་འདོད་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པས་རྒྱུ་བཞིན་དུ་ ངེས་པར་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ལྡོག་པ་ན་ཡང་འབྲས་བུ་ཡང་ངེས་པར་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་གང་ཁོ་ན་རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ལྡོག་པ་ན་ལྡོག་པ་དེ་ཉིད་དེའི་དུས་སུ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ལྡོག་པ་ན་སྡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ ནོ།།ཅི་སྟེ་རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་གཞན་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ན་དེ་ལས་གཞན་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་ཡང་འབྲས་བུར་མངོན་པར་འདོད་པའི་རིགས་འདྲའི་སྐད་ཅིག་གཞན་མི་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་གཞི་གཅིག་པ་ཅན་གྱི་གཞི་རྗེས་ སུ་འགྲོ་བ་དང་།ལྡོག་པ་དག་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་ཡང་དེ་དག་གི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དམ་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པ་པོའི་ཞེན་པའི་དབང་གིས་རྒྱུན་ལ་གཅིག་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་ཉེས་པ་དེ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་མེད་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་ བུའི་དངོས་པོ་ཀུན་རྫོབ་པ་ཁོ་ནར་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་རོ།།དེར་ནི་ཐེག་པ་འདིར་ཡང་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་འཇུག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་རྒྱུ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དང་མཚུངས་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་འདིར་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་པར་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་མེད་ཀྱི་བདག་ ཉིད་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ལ་རྒྱུར་བརྟག་པ་ནི་འགལ་ཏེ་འགལ་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རིགས་པ་ཁས་བླངས་པ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷག་མའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ད་ལྟར་བ་ནི་འདས་པ་སྐྱེས་ཤིང་འགག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་རིགས་པའམ་ འབའ་ཞིག་གིས་ཁས་བླངས་པ་ནི་མེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་ཁོང་ནས་ཕྱུང་ནས་དུས་གསུམ་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེས་ན་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་བརྟག་པའི་ འབྲས་བུ་ལ་ད་ལྟར་བའི་རྒྱུ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར།དུས་གསུམ་རྣམས་སུའང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཉིད་དུས་ཞེས་འབྱུང་བས་དུས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་འདིར་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་ པོ་རྣམས་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ནས་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་རྣམས་དེར་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ན།གཅིག་མེད་པ་ནི་མང་པོ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ལྟར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་གཅིག་མེད་པར་ནི། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་མང་པོ་ དེ་དག་ཉིད་མེད་པར་ས་བོན་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་གཅིག་པུ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འཇུག་གོ།།དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་གང་དག་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་སྟེ་རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པ་དེ་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིན་གྱི་མ་བརྟེན་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཕན་ཚུན་ཡོད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡིན་གྱི། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་སྟེ། རྒྱུ་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ ཚིག་གོ།

因此意思是这样的：如同非因所显现的无有未来果不相应，同样对于因所显现的也是如此。如果说'对于彼与因所显现，无有因果事物所谓的相应'，我们不知道这究竟如何。若说'因为有彼则有'，则对二者都相同。若说'在还灭时不相同'，这是不对的，因为与因同时的非因所显现是刹那性且无差别，如因必定还灭，因为在其还灭时果也必定还灭。因为任何果在因所显现的事物还灭时还灭，而在非因所显现的事物还灭时并非停留。
若说'当因所显现的事物不生起其他刹那取近时，虽从彼生起其他，但果所显现的同类其他刹那不生起的自性还灭'，那么就不是同一基础的随行与还灭，因此于一者也不能了知彼等因缘的因性或果性。若不随顺执著者的执著力而执近相续为一性的过失，则将承许因果事物唯是世俗。在此乘中也未断除，因此依据事物的运行，此处显示因与非因相同的证成，是用无有果相应的证成来说明的。
对于承许有无自性为果性，观察为因是相违的，这是相违所作的意思。'以所许的正理'是余下的内容。因为现在不曾以理或单独承许过去生灭性为能生。因此引申'于三时中'等，意思是：由于如此，以过去、未来、现在的分类而观察为三种的果，现在因不应理为因性，所以于三时中也不应理。由于说'彼等即是时'，应知此处以时的词说明果的自性。
因此如是以果的自性显示诸事物为空性后，为了显示因的自性彼等为彼而说：'一无则多等'。如是，无有种子等取因一者时，众多俱生缘彼等无有时，单一种子等取因不能成为生起苗芽等果的能生。因此，诸事物是依靠若有则果生起，故彼等显现为因的事物成为能生是依靠的，非不依靠；是互相观待而有，非从自性生起的意思。因此无相即是无因相，成立因为空性的结语。

།འདི་སྐད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་ལ། དེ་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་དུ་རང་ཉིད་ལས་གྲུབ་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟོས་པ་མེད་པར་འབྱུང་བ་ནི་རེས་འགའ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། རྟག་ཏུ་ཡོད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུའི་རྒྱུ་སྔ་མ་རྣམས་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བས་དེ་རྗེས་སུ་ཚོལ་བའི་འབད་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་དེ་ལྟར་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ན་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་བོ།།གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་བཤད་ཟིན་པའི་རིགས་པས་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་དང་དེར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ འབྲས་བུ་ཅན་ཉིད་དུ་བསྟན།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་དུ་རང་བཞིན་མེད་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་ཡིན་པར་བཤད་པ་ནི། རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་གང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་དང་། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་གང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཡན་ལག་བདུན་འབྲས་བུ་གང་ལ་ཡོད་པའི་ཞེས བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་དེ་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ།།འདི་ཉིད་ལ་འཐད་པ་བསྟན་པ་ནི་སེམས་གཅིག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་མེད་ཕུང་པོ་ཙམ་ ཉིད་དོ།།ཉོན་མོངས་ལས་ཀྱིས་མངོན་འདུས་བྱས། །སྲིད་པ་བར་མའི་རྒྱུན་གྱིས་ནི། །མར་མེ་བཞིན་དུ་མངལ་དུ་འཇུག་།ཅེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་རྟེན་ཉིད་དུ་ཕུང་པོ་ཙམ་བརྗོད་པས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ཀྱིས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་ ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་བཞིའི་བདག་ཉིད་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུན་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱུད་པ་ལས་ཐ་དད་པར་དངོས་པོར་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དེ་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་རྟེན་ཅན་ཡིན་ནམ། སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་དུ་མའི་རྟེན་ཅན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དཔྱད་པ་ན། གཉི་ག་ལྟར་ཡང་འཐད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ ལྟར་སེམས་གཅིག་ལ་འཐད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི།ཅིག་ཅར་འབྱུང་བར་ཐལ་བར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་མི་རུང་སྟེ། བ་ལང་གི་རྭ་གཡས་གཡོན་བཞིན་ནོ། །སེམས་དུ་མ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ཉེས་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་འབྲས་བུ་ལའང་ འབྲས་ལྡན་རྒྱུ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་པའི་རིགས་པ་དུས་གསུམ་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཇི་ཙམ་གྱིས་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་སུན་དབྱུང་བའི་དགོངས་པ་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་རྟེན་ ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པར་བསྟན་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་གཅིག་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་གསུངས་སོ།།དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཚད་མས་རྟོགས་ན་ནི། དེ་བརྒྱུད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ པར་འབྱུང་བ་འདི་ཡང་འཐད་པ་ཞིག་ན།དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་རྟོག་པ་ན། དེ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་ཡིན་ན། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདྲེ་བའི་དངོས་པོ་གཞན་ དམིགས་པར་བྱེད་པ་པོའི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

如是所说：能生果之自性即称为因，而彼自性不应由自身成立，因为若无所待而生则不应时有时无，将成恒常存在之过，且因之前因将成无有之过，是故寻求彼之努力将成无义。因此，彼非如是无所待而有，如幻等依缘而生，故于真实中无生，由此成立自性空性。
若因果自性诸法依前说之理为自性空性，则如何世尊于彼彼处说缘起为苦果？因果自性无自性者不应成为苦果。对此，说非真实义：'十二缘起支'等。
无明缘行乃至生缘老死之十二缘起支为苦果，具三苦故，七支为果，如世尊所说苦果性者，彼无生，即真实义。
对此示其合理：'于一心'等。如是了知：无我唯蕴，烦恼业所造，以中有相续，如灯入胎。
说唯蕴为缘起所依，即烦恼业所造，以此差别不应异，无色四蕴自性心心所相续中许为显现。相续即心心所刹那相续，非异于此而有实法，故刹那非实法。
是故，此缘起是依一心刹那耶？抑或依多心刹那耶？观察此时，二者皆不应理。若于一心应理，则因果事物将成同时而不应理，如牛之左右角。若依多心亦有此过，如'有果亦有果之因'等已说之理，三时果所待之因不应成为因性故。此唯就生起次第而言，显明破除彼之密意。
或为显示无有成立缘起之量而说'于一心'等。密意如是：若因果事物为量所证，则此相续自性之缘起亦应合理，然全无成立彼之量。如是，于随行、返遮观察时，欲证彼者，成立随行者亦是于一识中合和他法为所缘之现量。

།དེ་ཡོད་པ་ཉིད་ན་ཡོད་པ་དང་། དེ་མེད་ན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་ངོ་བོ་ལ་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་ གཅིག་གམ་དུ་མ་འཇུག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་གཅིག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་དག་གཅིག་པར་མ་ཡིན་པས་དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་དག་ཀྱང་དེ་ཡིན་པས་རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་འཛིན་པར་བྱེད་པའམ། འབྲས་བུར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དེ་གཅིག་གིས་འབྲས་བུར་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་། རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཡང་མི་འཛིན་ན། དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་འབྲས་བུ་ཉིད་དམ་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ཤེས པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་།རང་གི་ཡུལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཙམ་གྱིས་མཐར་ཐུག་པའི་བྱ་བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཅིག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་དེར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་འདི་ཡོད་ན་འདིའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་ནི་གཅིག་གམ་གཉི་གས་ཀྱང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གཉིས་ཀྱི་འོག་ཏུ་སྔ་རོལ་གྱི་དུས་སུ་འབྱུང་བའི་ལྷག་ པར་ཞེན་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡིན་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ལྟར་འཇུག་པ་ཡང་ད་གཟོད་ཉིད་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ལྡོག་པ་ཁོངས་སུ་ཆུད་པ་མེད་པ་ཡང་ངེས་པར་རྟོགས་པར་ བྱའོ།།དེ་བས་ན་སེམས་གཅིག་ལ་ཡང་མི་འཐད་ལ། དུ་མ་ལ་ཡང་མི་འཐད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་ཕྱིར་ཡང་རིགས་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཐད་པ་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མི་རྟག་རྟག་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་འཕགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སྨོས་སོ།།འདི་ལྟར་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་ཉིད་ཐོབ་པ་རྣམས་འབྲས་བུ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་རྐྱེན་ཉིད་དུ་འདོད་ལ་དེ་དག་གི་བདག་ཉིད་ཐོབ་པ་དེ་ཡང་རྒྱུ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་རག་ལས་ པའི་ཕྱིར།མ་རིག་པ་ལ་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་ཡན་ལག་གཞན་སྔ་མ་ཉིད་འདོད་པར་བྱ་དགོས་ཤིང་། དེའི་ཡང་གཞན་ཡིན་ཞིང་དེ་ལ་ཡང་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་སྤང་བར་བཞེད་པས་ཆོས་མངོན་པ་ལ་སོགས་པར་དེའི་རྒྱུ་རིགས་ མཐུན་པ་སྔ་མ་སྔ་མའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།།དེ་ཡང་ཡན་ལག་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རིགས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ནའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་བཞིན་ནོ། །དགོངས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས། མ་རིག་ཉོན་མོངས་ སྔོན་གནས་སྐབས།།ཞེས་བྱ་བ་མ་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངག་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲ་ཅིའི་ཚིག་ཏུ་ཉེ་བར་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པ་དང་། མི་གཙང་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ། རྟག་པ་དང་། བདག་དང་། གཙང་བ་དང་། བདེ་བའི་རྣམ་པར་འཇུག་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཞིར་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དེ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་པར་ཞེན་པའི་ཤེས པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།དེ་ཉིད་ནི་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་བསྟན་པའི་རིམ་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་གདོད་མ་ནས་ཞི་བ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པས་ན་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཅན་ཡིན་ན་ནི་ཆོས་དཔྱད་པར་རིགས་ ཏེ།ཆོས་ཅན་ཡོད་ན་འཇིག་རྟེན་ན། །ཆོས་རྣམས་དཔྱད་པ་འཇུག་པ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

当其存在时即为有，当其不存在时即为无，这样的随行和返遮的本性，对于具有如是本性的随行和返遮的本性，为了完全确定，现量无论是一个还是多个都不能趣入。如是，首先不是一个，因为被认为是因果关系的事物不是一体，所以能取它们的认识也是如此，所以取所认为是因的事物，或者取所认为是果的事物，一个不能取所认为是果和所认为是因的事物的本性，更何况说通过果性或因性这样的特殊本性来了知呢？因为认识仅仅以了别自身本性和自身对境而穷尽其作用。
正因为如此，一个是不行的，因为对瓶子和毛毯等也会有这样的过失。了知'这个和这个'不是了知随行，而是'若有此则有彼'。在此，无论是一个还是两个都不能了知，所以不能通达随行。
如果说在两次经验之后，由前时所生的增上执著而了知随行，这是不对的，因为经验如何则趣入如何，而如是趣入的经验现在才明显。由此也应当确定没有通达返遮。
因此，说'对一个心不合理，对多个也不合理'是不合理的。为了说明由此理由缘起是无生的另一个合理性，所以说'非常非无常'等两个圣偈。
这样理解：获得无明等支分者，被认为是产生后后果的缘，而获得那些自性也依赖于前前因，所以必须承认有作为无明之因的其他前支分，而它又有其他，它又有其他，为了避免无穷过失，所以在阿毗达磨等中说其因是同类前前因的颠倒。
这也不是其他支分，因为由于同类性而属于彼自身，如同其他烦恼。正是基于这种意趣，在'无明烦恼先住时'这句描述无明特征的语句中，为什么要加入烦恼这个词。
这又被认为有四种，以对一切无常、无我、不净、痛苦本性的诸行，以常、我、净、乐相趣入的差别。这是不合理的，如果无常等法成立为事物的法性，那时从中颠倒相执著的认识就会成为颠倒的本性，而这本身并未成立，因为如前所说的次第，由于一切事物本性空性本来寂静而成立，所以任何事物都不成立。
若有所诠，则应观察能诠，如说：'若世间有所诠，则诸法观察得以趣入。'

།དེ་ལྟ་བས་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དག་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པ་དག་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གཉི་ག་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱིན་ཅི་ ལོག་སྤངས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེ་ལྟར་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས་མ་རིག་པ་མ་གྲུབ་ལ། དེ་མ་གྲུབ་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིམ་པ་འདིས་ཡན་ལག་སྔ་མ་སྔ་མ་རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པ་མ་གྲུབ་པ་ན། འབྲས་བུར་མངོན་པར་འདོད་ པའི་ཡན་ལག་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རྣམས་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཐའ་དག་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་དག་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། རྨོངས་དང་བག་མེད་ལེ་ལོ་དང་། ། མ་དད་པ་དང་རྨུགས་དང་རྒོད། །ཉོན་མོངས་ཅན་ལ་རྟག་ཏུ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྨོངས་པའི་སྒྲས་མ་རིག་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་ལས་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྣམས་ཏེ། དེ་ནི སེམས་པ་དང་དེས་བྱས་ཞེས་འབྱུང་བ་ལས་ཀྱང་མདོར་བསྡུས་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཁོ་ནའོ།།དེར་ཡང་ཐར་པ། དམ་པའི་དོན་དུ་དགེ་རྩ་བ། །ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་བདག་ཉིད་ཀྱིས། །བྱ་བ་ལ་སོགས་ཀུན་སློང་བས། །ཞེས་འབྱུང་བས་སེམས་པའི་དབང་གིས་དེས་བྱས་པའི་ལུས་དང་ ངག་གི་ལས་དགེ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་པའི་ངོ་བོ་ལས་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། སེམས་པ་ཡང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དགེ་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཐམས་ཅད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ས་མང་པོ་ ཐམས་ཅད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ། ཚོར་དང་སེམས་པ་འདུ་ཤེས་དང་། །འདུན་དང་རེག་དང་བློ་གྲོས་དྲན། །ཡིད་ལ་བྱེད་དང་མོས་པ་དང་། །ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་ཐམས་ཅད་ལ། །ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་གཉི་ག་དག་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གནས་པ་ ན།ལྷན་ཅིག་འབྱུང་གང་ཕན་ཚུན་འབྲས། །འབྱུང་བ་བཞིན་སེམས་རྗེས་འཇུག་དང་། །སེམས་དང་མཚན་ཉིད་མཚན་གཞི་བཞིན། །སེམས་ལས་བྱུང་དང་སྡོམ་གཉིས་དང་། །སེམས་དང་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད། །སེམས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་དུས་དང་ནི། །འབྲས་སོགས་དགེ་ ལ་སོགས་པས་སོ།།ཞེས་འབྱུང་བས་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་འབྲས་བུ་ཉིད་བསྟན་པས་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ཀྱང་གྲུབ་པ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་པས་མ་རིག་པ་མ་གྲུབ་པ་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་མ་གྲུབ་པ་ལ། གཞན་ལས་མ་གྲུབ་པ་ དེ་དག་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་བརྒྱུད་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཐའ་དག་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མ་རིག་འདུ་བྱེད་མེད་མི་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སྨྲས་སོ། ། འདུ་བྱེད་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གང་གི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་ཁོང་ནས་དབྱུང་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དེས་ན་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ན། འདུ་བྱེད་མེད་ན་མ་རིག་པ་དང་། དེ་མེད་ན་འདུ་བྱེད མི་འབྱུང་བ་དེ་བས་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཉིད་དེ་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་དང་།འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཡན་ལག་དེ་གཉིས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་སྟེ་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ཀྱང་མ་གྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་སུན་འབྱིན་ པ་གཞན་སྡུད་པ་ལ་སྨོས་སོ།།མ་རིག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པ་ན་ཡང་ཉེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྤྱིར་བརྗོད་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྐབས་སུ་བབ་པས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་རྟོགས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་གི་ སྒྲས་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡན་ལག་བརྗོད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།

因此，无常性等与常性等以及无性没有差别，所以通过舍弃二者的方式宣说断除颠倒。如是，由于无明的因缘颠倒不成立，故无明不成立。当无明不成立时，'诸行'等这样的次第中，前前支分作为因的主张不成立时，所主张为果的后后支分也不成立，由此宣说缘起一切无生。
此外，无明和诸行被认为是心所，如说：'愚痴、放逸、懈怠、不信、昏沉及掉举，恒时生于烦恼中。'由此偈颂说明是遍一切烦恼地法，以'愚痴'之词说明无明是心所。
诸行也是业的本质，如说'思及思所作'，简言之唯有二种。其中又说：'为求殊胜义，以惭愧自性，发起诸善根。'由此，依思而成就思所作的身语善业等。思的本质是主要的，思也是心所。
又说明它是一切善心、烦恼心等相应的遍一切地法，如说：'受、思及想、欲、触、慧、念，作意、胜解及，三摩地遍一切心。'如是，二者皆是心所时，'如同四大种，互为因互果，随心转亦尔，心与相所相，心所二和合，心与彼性相，随心转时及，果等善等故。'由此说明以俱有因互为果，故是互相依存，因此都不成立。当无明不成立时，诸行也不成立。
从那些不成立者也不能成立识。如是，为了说明由此间接显示缘起一切无生，故说'无明诸行无不生'等两个圣偈。
在'诸行不生'之后，应当补充'由于是俱有因故'。因此意思是：由于是俱有因，若无诸行则无无明，若无无明则不生诸行，故互为因，即互相依存，因此无明和诸行这两支也无自性，即不从自性中成立。
'亦'字是用来总摄其他破斥。为了说明无明自性不成立有何过失，故说'若某'等。虽是一般而说，但由于处于此境况，应当了知以'若某'词说明指的是无明支。

།དེས་ན་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་གང་ཞིག་རང་ཉིད་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་ལ་མི་ལྟོས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་ཅིང་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པ་དེ་འདུ་བྱེད་ཅེས་ བྱ་བའི་ཡན་ལག་གཞན་རྣམས་ལ་འགའ་ཞིག་གིས་དང་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་དེ།ཇི་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བས་ན་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡན་ལག་གི་ཕ་རོལ་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་གྲུབ་པ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་ བྱ་བའི་རྐྱེན་གཞན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དངོས་དང་བརྒྱུད་པས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ།།དོན་འདི་ཉིད་འཇིག་རྟེན་པའི་འཐད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཕ་བུ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ན་གང་ལ་ལྟོས་ནས་ཕ་ཡིན་གང་ཕ་ ཡིན་པ་དེ་ནི།དེ་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་ཁོ་ནས་བུ་མ་ཡིན་ཞིང་། གང་ལ་ལྟོས་ནས་བུ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་ཁོ་ནས་ཕ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཉེས་པ་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་དོགས་པར་བྱས་ནས་ཉེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་པ་ནི། དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་མེད་ མིན་ལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཡིན་ན་སྐྱོན་གང་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་པ་ནི་དེ་གཉིས་ཅིག་ཅར་ཡང་མིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཅིག་ཀྱང་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཡང་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དོན་འདི་ཡང་གཉིས་དཔེར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྟར་ཞེས་པར་ཉེ་བར་བཀོད་དོ། །ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དཀྱུས་མ་ཉིད་ཅེས་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །འདིར་ཡང་མཐར་ཐུག་པའི་དགོངས་པ་བསྟན་ཏེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་ཡན་ལག་གཉིས་ཕན་ ཚུན་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པ་སུན་འབྱིན་པའི་སྐབས་སུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་མཐའ་དག་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་འདི་ཉེ་བར་བསྡུ་བར་ཇི་ལྟར་རིགས།འདི་དག་ཙམ་གྱིས་ནི་གནས་པ་དང་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ གསུངས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་དབང་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་བསྡུས་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་ནས། བདག་དང་བདག་མེད་མིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་གང་ཟག་གཉི་གའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་མི་སྲིད་པ་ བསྟན་པ་ན།སྔར་དྲང་བའི་དོན་ཉིད་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་། ཡང་སོ་སོའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་ཡུལ་བརྟེན་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཞིག་འབྱུང་བཞིན་ པར་མངོན་སུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་།གང་ཞིག་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་ཡོད་པ་ན་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བ་དེ་དག་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཚད་མས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་ཡང་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན། ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲུབ་ པའི་དངོས་པོ་ནི་སུས་ཀྱང་བསྙོན་པར་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེ་ནི་འདི་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་ན་ཕྲེང་བ་དང་ཙནྡན་ལ་སོགས་པ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དང་སྦྲུལ་དང་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ་གནོད་པར་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལྟོས་ནས་ཉམས་ སུ་མྱོང་བཞིན་པ་ཡིན་ཡང་།བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་དེའི་ཡུལ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷག་མའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དོན་གྱིས་སད་པའི་གནས་སྐབས་ན་རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་གང་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལྟོས་པའོ། །འབྲས་བུར་མངོན་པར་ འདོད་པ་གང་ཞིག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དེ་འདི་གཉི་ག་ཡང་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཚད་མས་ཉམས་སུ་མྱོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་མེད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།

因此意思是这样的：所谓无明等支分，任何一支分自身不依赖于行的自性，自性本来不成立且以自体不成立的那个，对于称为行等其他支分，怎样被某些产生，完全不是如此的意思。
因为如此的缘故，所以从无明支分的彼岸，自体未生且未成立的诸行，称为缘起的其他识等，不是能生起的，意指直接和间接。
为了显示此义即是世间的道理，故说'非父非子'等。在世间中，依于何者是父，凡是父者，仅仅依于彼者非子，依于何者是子者，仅仅依于彼者非父。
如果这样的话，那时将有什么过失？怀疑后，为显示何者是过失，说'彼二互不无'。'生起'是剩余词，意思是说彼二互相依赖。
若是如此有何过失，为显示此说'彼二亦非同时'，意思是说任何时候也都不成立。
为了以此二作为比喻，故加上'如'字。以'十二支'等总结正文。
此处也显示了究竟意趣，若是其他方式，在以支分互相依赖自体不成立而破斥的场合中，完全摄取缘起全部后，如何应理地总结此义。
仅以此等，是依世间言说的力量，佛陀宣说住、生、灭，而不是依真实的力量，这是所确立的。
现在依于有无所说摄略分，以'非我非无我'之句显示二我体性不可能承许时，虽然已经确立为了义，但为了完全摄取各自分别而确立故，说'如依梦境境'等。
若有人这样想：依于何者而有何者生起，现见亲证所经验，以及成为所缘所知对境的有时未经验者，如其次第以量证知为有和无，如此显示真实性怎能舍弃？以经验成立的事物谁也不能否认。对此应当这样说：
如同在梦中，依靠花鬘、旃檀等有益之物和蛇、荆棘等有害的境物，虽然如是经验，但乐、苦及其境都是无的，'真实中'是剩余词。
同样，在醒时状态中，依于任何被认为是因的事物，依于彼者。任何被认为是果的缘起，这二者虽然以世俗量所经验，但在真实中确实是无的。

།ཇི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་ལས་སད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ ཀྱང་མི་མངོན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་གཅིག་ནི་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཡིན་ལ།དེ་ལས་གཞན་སད་པའི་ཤེས་པ་ནི་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་གཞན་དུ་དཔྱད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་པ་ཉིད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ ཡིན་པས་ན།ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ནི་དགོངས་པས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་འོག་རོལ་དུ་ངག་དང་པོར་ཀུན་རྫོབ་ཉིད་དུ་མདོར་བསྟན་པའི་དམན་པ་དང་། མཉམ་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བསྟན་པའི་གཞུང་གཟུགས་པའི་ ཕྱིར་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།འདིར་ཕྱེད་སྔ་མས་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མ་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། ཕྱེད་ཕྱི་མས་ནི་ལན་སྒྲུབ་པའི། འདིར་ཕྱོགས་སྔ་མ་སྨྲ་བའི་བསམ་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་ན་ནི་ དམན་པ་དང་མཉམ་པ་དང་ཁྱད་འཕགས་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་འདི་དག་ནི་དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ།།དེ་ནི་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར། དེ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མི་འཐད་པས་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་སྨྲས་པའི་སེམས་པ་ནི་དམན་པ་ དང་མཉམ་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དབྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དངོས་པོ་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ང་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པར་ནི་མི་བྱེད དོ།།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །ཡང་ན་གཉི་ག་ལ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར། རྒྱུ་ལས་ཀྱང་ནི་མངོན་གྲུབ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་རྒྱུ་ལས་དང་ཀྱང་གི་སྒྲས་རྒྱུ་མེད་པར་རང་ཁོ་ན་ ལས་དངོས་པོ་རྣམས་མངོན་པར་གྲུབ་ཅིང་།རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འདི་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅན་དུ་འགྱུར་ལ། གང་གི་ཕྱིར་གཉི་ག་ལྟར་ཡང་སྔར་བསྟན་པའི་རིགས་པ་བརྒྱུད་པ་དེས་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་འདི་ཁྱེད་ལ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ ཏེ་དེ་བས་ན་གཉི་ག་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་འདི་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ། །ཅེས་བསྟན་པར་འགྱུར། གཉི་གའི་རྣམ་པས་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་འདི་ཉིད་སྔར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་གི་ ཕྱིར།ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་ཡུལ་བརྟེན་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངག་གིས་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ལྟ་བས་ན་བརྟེན་འབྱུང་ལ། རང་བཞིན་གྲུབ་པ་ག་ལ་ཡོད་དེ་རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འོན་ཏེ་རང་བཞིན་གྲུབ་པའི་གཞུང་གཟུགས་པའི་ཕྱིར་མི་བརྟེན་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། རང་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་དེར་ཡང་རང་བཞིན་མེད་མི་འབྱུང་སྟེ་ནམ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །གྲུབ་པའི་སྔ་རོལ་ལམ་ཕྱིས་ཀྱི་དུས་སུ་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ མི་འགྱུར་ཞིང་རྟག་ཏུ་ཁོ་ནར་ཡོད་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ།།འདིར་ཡང་། ཡོད་པ་ཡོད་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡོད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་སྨོས་པས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ཉིད་ལ་འཐད་པ་བསྟན་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཡང་མེད་པ་གང་ལ་མེད་ཅེས་བྱ་བའོ། ། ཡང་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གྱི་དོན་ལ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་རང་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེའི་རྒྱུ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པ་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་ཞིང་ལོག་པའི་རྣམ་པ་ལ་སྟེ་གང་ན་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཞིག་ལྟོས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་ཁོ་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། ལྟོས པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་རེས་འགར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

如是所说，从梦境显现中醒来的意识，丝毫差别也不显现，因此怎么能说一个是具有真实义，而另一个从醒来的意识是具有真实义呢？这个问题在其他地方已经广泛探讨过了。因此，由于自性空性使一切事物都不是实有，所以说有无的分别是随顺密意而说的，这个道理也是成立的。
在此之后，首先简要宣说世俗谛中所说的低劣、平等和殊胜的经文，'若诸事物以自性'等等。此中前半部分是复述前说，后半部分是建立回答。
此处前说者的想法是：若诸事物无自性，则不应成为低劣、平等和殊胜，然而这些确实存在，因此，这不可能以其他方式成立，所以诸事物是具有自性的。
回答者的想法是：种种低劣、平等和殊胜的差别，用来证成事物具有自性的能立，对我来说是不成立的，因为空性论者并不承认如此差别是真实的。任何能立若对任何一方不成立，就不能成为能立。或者说对双方都不成立。
'从因也无显现成立'这句话的意思是：若诸事物不依因缘，仅从自身显现成立、成就自性，则依此差别就会成为真实。由于以前所说的理路，无论从哪一方面都不合理，怎么能对你们成立呢？因此对双方都不成立，所以'如何由此能立所立？'
为了总结前面所说的以两种方式都不显现成立这一点，故说'是故'等。由于如'如同依托梦境境'等句所说，依缘而生即是胜义中无生，所以缘起中哪里会有自性成立？无论从任何方面都是不存在的。
若为了建立自性成立而主张不依他而生，即承认唯从自身生起的自性，则自性也不会生起，'任何时候'等。在成立之前或之后都不会离开自性，而将永远成为实有之事物。
此处也以'有故是生起'中的'有故'因来说明。对此的合理性解释是'自性亦无有何无'。'亦'字表示原因义，意思是：凡是从自身生起者，不依赖其他因缘，无有依赖性的事物即是离实有而颠倒的，即在任何情况下都是不存在的。不依赖者永远存在，因为有依赖性者才会偶尔生起。

།དེ་ནི་རྒྱུ་མེད་གཞན་ལ་ལྟོས་མེད་ཕྱིར། །རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ་མེད་པར་འགྱུར། །དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རེས་འགའ་ཞིག་།འབྱུང་བ་ལྟོས་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གང་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་མ་གྲུབ་པའི་རང་ བཞིན་ཀུན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ན།འོ་ན་ནི་འདིར་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའང་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བའམ། གཞན་དངོས་ཞེས་བྱ་བའམ། དངོས་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་དུ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་བྱེད། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ ཐ་སྙད་འཇུག་པ་གཞན་དུ་མི་འཐད་པས་དེ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མེད་ལ་རང་གི་དངོས་པོའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ཞིག་སྔར་བསྟན་པའི་རིགས་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེའི་མེད་པ་ལ་རང་གི་དངོས་པོ་ ལ་སོགས་པ་གང་ལ་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་གི་ཐ་སྙད་ནི་རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་བརྫུན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱེད་ཕྱི་མས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དེ་དེ་དག་གི་ཐ་སྙད་བརྫུན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཡང་གང་གིས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་བཞིན་དུ་མི་འཐད་པས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དེའི་ཡང་གཏན་ཚིགས་སྔ་མས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས་ཕྱེད་ཕྱི་མས་གཏན་ཚིགས་གོ་བར་བྱ་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ དངོས་པོ་སྟོང་ཡིན་ན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འཕགས་པ་འདི་ནི་རྟོགས་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དུ་ཟད་དོ། །དངོས་དང་དངོས་མེད་ཅིག་ཅར་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བའི་རལ་ག་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་གཏན་ཚིགས་འདི་ཉིད་གོ་ བར་བྱེད་པ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ནི།གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་འདི་ལྟར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དག་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ཏུ་བཤད་ལ། དེ་དག་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱིས་འདུས་བྱས་སུ་འདོད་པ་ཡིན་གྱི། འདུས་མ་བྱས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་ དེ་དག་རིམ་པ་མ་ཡིན་པའམ་རིམ་གྱིས་ཡིན།རེ་ཞིག་རིམ་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། དངོས་དང་དངོས་མེད་ཅིག་ཅར་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ཅིག་ཅར་ཏེ། དུས་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པར་མི་རིགས་ཏེ། ཕན་ཚུན་སྤངས་པས་གནས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྔོན་པོའི་མེད་པ་མ་སྤངས་སྔོན་པོ་གནས་པ་ནི་མེད་དོ། །རིམ་གྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར། དངོས་མེད་མེད་ན་དངོས་པོ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ཁྱོད ཀྱི་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ།།ཁྱོད་ཀྱིས་ནི་འདི་འདུས་བྱས་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདུས་བྱས་ཉིད་ཀྱང་ཇི་སྲིད་དུ་དེའི་མཚན་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པ་དེ་སྲིད་དུ་འདུས་བྱས་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པ་དང་། མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་དུ་གནས་ པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་གནས་པ་ཉིད་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསྡུས་པ་རྣམས་དེའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་མི་རྟག་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་འཇིག་པའི་རྣམ་གྲངས་ཅན་དངོས་པོ་མེད་ན་མེད་པ་ན་སྟེ་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ སྐྱེ་བའི་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་དག་འདུས་བྱས་ལ་ལྷན་ཅིག་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། རྟག་ཏུ་དངོས་པོ་ཡང་དངོས་མེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོའང་སྟེ་འདུས་བྱས་ཉིད་རྟག་ཏུ་སྟེ་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པའི་དུས་དག་ཏུ་ཡང་ དངོས་པོ་མེད་སྟེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

由于无因且不依他，故常有或常无。诸事物有时生起，是从缘起而有。如是宣说。
若有人这样想：如果一切事物的自性是未成立的，那么就像兔角一样不存在，而不存在的东西怎么能称为事物、他事或无事的名言呢？因此，由于这些名言的运用在其他方面不合理，所以它们是有自性的。
为了说明此论点的因不成立，故说'于无有自体'等。以前所说的理由，凡是无生的，于其无中，何有自体等，这些名言如同梦境般虚妄，这是后半偈所说的。
'是故'等中，'是故'是指因为自体等在胜义中不存在，所以这些名言是虚妄的意思。
又对于那些认为生灭不合理故而显示事物自性的人，前半偈重述前因的遮遣，后半偈显示因不成立，故说'若诸法空者'等。此圣教仅是了义之义。
'无有俱时有，事物及无事'等，两圣者随顺如是观点而说明此因不成立。
应当如是显示：生灭二者说为有事无事，你认为这是有为法而非无为法。其中是否同时或次第？首先，非同时，因为'无有俱时有，事物及无事'，意思是因为相违。
因此意思是：事物与无事不应同时存在，因为它们是相互排除而住的自性。因为未离青的无，青不住。
也非次第，因为'无事若无有，事物亦非有'，意思是按你的主张。
你认为这是有为法，而有为法若不具其相，则非有为。生、住、无常性不能各别安立为相。
虚空等若承认有住性，则应成有为，故所摄诸相若是其相，则具无常性的其他坏灭异名的无事若无，则具生的生事也无，因为它们唯是有为法的同时性。
由此将如何？故说'常时事物亦成无'。事物即有为性，于常时即生住时中亦无事，即成非有，此是其义。

།འོན་ཏེ་སྐྱེ་བའི་དུས་ཉིད་ནི་རང་གི་བྱེད་པ་མེད་པར་མི་རྟག་པ་ཉིད་དངོས་པོ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ལ་གནས་པ་ལས་ཕྱིས་ཀྱི་དུས་ཁོ་ནར་དེའི་འཇིག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་སྐྱོན་འདི་མེད་དོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས། དངོས་མེད་མེད་ན་མེད་མི་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལས་མེད་ན་སྟེ། མི་རྟག་པས་སྒྲུབ་པའི་འཇིག་པ་མེད་ནའོ། །འདི་ཡོད་ན་དངོས་པོ་མི་འགྱུར་བས་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ ཡོད་ན་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།དེ་མི་འབྱུང་ཞིང་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། འདི་སྐད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་གང་ཞིག་རང་གི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བར་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ནི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་དང་།མེད་པ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་ནུས་པ་ནི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། ནུས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །གལ་ཏེ་མི་ རྟག་པ་ནི་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་གྲུབ་པའི་དུས་ན་རང་གི་འབྲས་བུར་མངོན་པར་འདོད་པ་འཇིག་པ་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཚན་དུ་ཡོད་པ་འདི་ལ་དེའི་ཚེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ཇི་ལྟར་ནུས།དེའི་ཕྱིར། རྟག་ཏུ་དངོས་པོའང་དངོས་མེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ བརྗོད་པའི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་འཇུག་པ་ལས་མི་འདའ་བ་ཉིད་དོ།།འོན་ཏེ་དང་པོ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར། དངོས་པོ་མེད་པར་དངོས་མེད་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིར་དངོས་མེད་ནི་ཞི་གནས་མེད་པ་ལ་ མངོན་པར་འདོད་ཀྱི་སྔ་ན་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་སྔར་བྱུང་བའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་མེད་པར་མེད་པ་སྟེ། འཇིག་པ་ནི་དངོས་པོའི་གཞན་དབང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ཡང་ ཞེས་བྱ་བའི།ལྷག་མ་ཁོང་ནས་དབྱུང་ལ་བདག་ཉིད་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གདོན་པར་བྱའོ། །དེས་ན་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། །དངོས་པོ་གང་ཞིག་མེད་ན་དངོས་པོ་མེད་པར་མི་རིགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་སྔར་བསྟན་པའི་རིགས་པས་རང་ལས་མ་ཡིན། གཞན་ ལས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་མེད་ན། །དངོས་པོ་མེད་ཅིང་དངོས་མེད་མེད། །འདི་ནི་རིགས་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་དེ་འདི་ལྟར་དང་པོ་ནི་སྐྱེ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ལ། ཕྱི་ནས་ནི་འཇིག་པའི་བདག་ ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་གཅིག་པོ་དེ་ཡང་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་ཀྱི་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་དུས་ན་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་གནས་པར་འགྱུར་ན་འདི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ བས་ན་དེ་མེད་ན་སྐྱེ་བའི་དུས་ཁོ་ནས་དངོས་པོ་དེའི་མི་རྟག་པས་བྱས་པའི་འཇིག་པ་འབྱུང་བ་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ།དངོས་པོ་ནི་མ་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། མེད་པ་ནི་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་དང་པོ་ནི་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ལ་ ཕྱི་ནས་ནི་སྐྱེ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་གཉིས་པ་དེ་ཡང་གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་ལ་མི་ལྟོས་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་རིགས་པ་ཡིན་གྱི་འཇིག་པར་བྱ་བ་མེད་པར་ནི་འཇིག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་བྱ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་དེ་ ཡང་རང་ལས་སམ་གཞན་ལས་མི་འགྲུབ་པ་སྟེ།དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་མེད་ན་སྟེ་འཇིག་བྱར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་དེ་མ་གྲུབ་ན་དངོས་མེད་མེད་དེ། འཇིག་པ་འབའ་ཞིག་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

然而，如果说生起的时候，无常性本身无需自身的作用就存在于事物中，而后来才成就其坏灭，因此没有这个过失的话。为了说明无过失，说道'若无实法则无无'。实法的无即是无实法，从其无，即从无常所成就的坏灭无时。若有此，事物将不成立，故为无实法即无常性，若有此，因为不成为实法，故其不生起且不可能，此为其义。此即是说，某法作其自身作用时，应当说彼时其存在，因为有即是具有作用的特征，无即是与此相反的特征，如说'功能是实法的特征，远离一切功能是无实法的特征'。
若无常在实法本性成就时不成就其所欲的果即坏灭，因此如何能说此因在彼时存在？因此，'恒时实法亦成无'，此说所表达的过失不能避免。
若说最初即有无实法性，这也不合理，故说'无实法中无实无'等。此中无实是指寂灭无，而非指本无等，因为这正是此处所说的内容。此又无实法之体性方能无，因为坏灭是依赖实法的。在'无'之后，应补充'彼亦'等余文'自性'等。
因此义为：若无某实法则无实法不应理，此亦如前所说之理，非从自生，非从他成。因此'是故若无彼，无实法亦无实无'。此依理门作两方面总结，即先是生起本性的实法，后是坏灭本性的无实法，此一方面若你承许实法与生起相关时不与无常这一有为相连，则将恒常存在，但这也是不存在的。
因此若无彼，则生起时即由无常所作的坏灭生起时无实法，实法是从无而生起的特征之生，无即是不可能，此为其义。同样，先是坏灭本性的无实法，后是生起本性的实法，此第二方面，当不依赖实法而坏灭时则合理，无所坏灭而坏灭则不合理。因为所欲坏灭的实法也不从自他而成，因此若无彼，即所欲坏灭的实法若不成就，则无实法亦无，即单独的坏灭不可能，此为其义。

།དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དག་རིམ་པ་མ་ཡིན་པའམ་རིམ་ པ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་བར་བསྟན་པས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཁོ་ནར་གོ་བར་བྱེད་པ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ།།འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་གིས་ཁས་བླངས་པའི་དངོས་པོ་ཡང་ ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱོན་མཐོང་བ་མེད་པར་ཁས་བླང་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེའི་ཕྱིར་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ལ་འབད་པས་ཅི་དགོས། འོན་ཏེ་དེ་ཁས་བླངས་པ་ལ་སྐྱོན་ཅུང་ཟད་ཡོད་ན། འོ་ན་ནི་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་སོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ལ། ཡོད་པ་ཉིད་དམ་རྟག་པ་ ཉིད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པ་དངོས་པོ་ཁས་ལེན་པ་ན་བྱས་པའམ། མ་བྱས་པ་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་བྱས་པ་ནི་ཁས་བླང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཁྱོད་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་མི་ རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་འབྲེལ་པའི་དབང་གིས་སྐད་ཅིག་ཏུ་ཡང་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པ་ད་གཟོད་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་མ་བྱས་པ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ན་དེ་ཁས་ལེན་པ་ན་རྟག་པ་ཉིད་དེ་རྟག་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པའི་ རྒྱུ་མཚན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་མཐའ་དག་གི་གླེང་གཞི་བསྟན་པའི་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་རྟག་པར་ལྟ་བའི་ཉེས་པའི་རྒྱུ་དངོས་པོར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ།།འོན་ཏེ་གང་གི་ཚེ་སྐྱོན་འདི་སྤོང་བར་འདོད་ནས་དེ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་ཁས་ མི་ལེན་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ཡང་མེད་ན་ངེས་པར་ཏེ་གདོན་མི་ཟ་བར་འཆད་པ་ཡིན་ཏེ་ཤིན་ཏུ་མེད་པར་ཆད་པར་ལྟ་བ་རྒྱུར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་ན་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དེ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། སྐྱོན་གཉིས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ ཕྱིར་དངོས་པོ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་གལ་ཏེ་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཉེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་འཇིགས་པས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལྟ་བའམ། མུ་སྟེགས་པའི་ལྟ་བས་ཡང་དག་པའི་དངོས་པོ་ཁས་མི་ལེན་ན། འོ་ན་ནི་མདོ་སྡེ་པའི་ལྟ་བས་དེ་ཁས་ལེན་པར་ གྱིས་ཤིག་།གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་གང་གིས་སྐྱེ་བའི་དུས་ཁོ་ནར་འཇིག་པ་དང་འབྲེལ་པའི་དབང་གིས་རྟག་ཏུ་དངོས་པོ་དངོས་མེད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པས་མཇུག་འདུས་བྱས་སུ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སྐད་ཅིག་སྔ་མས་བསྡུས་པའི རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དག་ལས་སྔ་མ་བྱུང་བ་ལས་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདུས་བྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཡང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དག་ཀྱང་ཡང་དག་པར་ཚོགས་ཤིང་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་འདུས་བྱས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་ པའི་དངོས་པོ་ནི་བྱས་པ་ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་ཡང་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་སྐྱེ་བ་ན་རང་གི་ངང་གིས་ལྡོག་པར་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ཡང་སྐད་ཅིག་གསུམ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་སྐད་ཅིག་གཞན་ དང་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་རྒྱུན་གྱི་ངོ་བོ་ཡང་དག་པའི་དངོས་པོ་ཁས་ལེན་ན།སྔར་བསྟན་པའི་ཉེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྒྱུན་འདི་ལ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཁས་ལེན་པ་ན་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཁས་ལེན་པ་པོ་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་ གཉིས་པ་ལ་སྐད་ཅིག་གསུམ་པ་ལ་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་བྱིན་ནས་ནི་དངོས་པོ་འགག་སྟེ་རང་གི་ངང་གིས་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདིར་ཡང་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་བྱ་བ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྔ་ཕྱིའི་དངོས་པོ་མེད་ཀྱང་ཁ་གདངས་ནས་ཉལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ དུ་ཀའི་རྐྱེན་མི་འགལ་ལོ།།སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱེད་ཕྱི་མས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ།

因此，通过说明这样的生灭不是有次第或无次第，证明在建立诸事物的自性时，生灭不能成立为他法这一理由本身就已被证明是不成立的。
世间一切所承认的事物，你也应当在未见过失的情况下承认，不是吗？因此，为何要费力说明它的空性呢？如果承认它有些许过失，那么就应当说明这些过失，如此思维而说'有性或常性'等。
意思是这样的：如果承认真实事物，那么是承认有为法还是无为法呢？首先，承认有为法是不合理的，因为按照你的观点，在生起的时刻，由于与无常这一有为相联系，连一刹那的存在都不成立，这已经说明了。
如果是无为法，那也不合理，因为如果它存在，承认它时就会成为常性，即成为常见言说的因，会成为贪等一切过失的所依事物，执著实有的常见过失之因。
如果为了避免这个过失而不承认它存在，那么必然会导致极端的断见。
因为如此承认有无二者时，事物就会有这两种过失，所以我们不应承认事物。
如果因为担心如上所说的过失而不以毗婆沙师见或外道见承认真实事物，那么就应当以经部见来承认它。
因为他们不认为有为法仅在生起时就与灭相联系而导致事物恒常成为无，而是认为从前一刹那所摄的因缘中产生的才是有为法。
如说：'因缘和合而生的是诸有为法'，以及'为成就自性而依赖他缘的事物称为有为'等。
如此生起者，在第二刹那时，当具有所依的生起时，自然消失；同样，它的所依在第三刹那时也是如此，这样因果相续的其他刹那的本性，如果承认为真实事物的相续，则前述过失于此相续承认事物自性时不存在，即承认者不会有过失。
因为在第二刹那中，在给予第三刹那将生起的果的因之后，事物即灭，是自然消失的。
在此，虽然一刹那有两种作用，但因前后事物不存在，如'张口而睡'一样，ka的语法关系并不相违。
如前所说等，后半偈颂作答。

།ཇི་ལྟར་གོང་དུ་མེད་དེ་དེ་ལ་ཡང་རྒྱུ་མིན་མཚུངས་ཞེས་སྨོས་པས་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲས་བུ་མ་འོངས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་མ་ གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་དེའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པར་བྱ་བ་རྒྱུན་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་རྒྱུན་ཉིད་འདི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།སླར་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དང་མཚུངས་པར་གྱུར་པས་འགའ་དང་འགའི་རྒྱུར་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་རྒྱུན་ཆད་པར་ཐལ་བ་བཟློག་པར་དཀའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པ་ཇི་ ལྟར་ཡང་དངོས་པོར་ཁས་བླང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་མེད་ན་དེ་མ་མཐོང་བ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་བསྟན་པ་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པར་ཅི་ལྟར་རིགས་ཞེས་ཕྱོགས་སྔ་མར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྐྱེ་འཇིག་མཐོང་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།གང་གི་ཕྱིར་གང་དག་ལམ་གྱི་བདེན་པས་བསྡུས་པ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་སྐྱེ་བ་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པས་བསྡུས་པ་རྣམས་ནི་དེའི་དབང་གིས་འཇིག་པར་མཐོང་ན། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་།ལྷག་མ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་ཚོགས་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། མཐོང་བ་དང་། སྒོམ་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པ་དེ་བསྟན་པ་ནི་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །ཡང་གང་ཞིག་ རང་བཞིན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མ་ཡིན་པ་རིགས་པ་དེ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ལྡན་བསྟན་པ་ནི་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའོ། །ཕན་ཚུན་ནི་གཞན་ནི་གཞན་དག་གོ། ། གང་བཟློག་པ་ནི་གཞན་མི་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་རུང་སྟེ། དེ་ལས་དེས་མཐོང་བ་སྟེ། ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་སྣང་བར་ནུས་པའི་ངོ་བོ་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་ལས མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་སྐད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རིགས་པས་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཡིན་ཕྱིར་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དག་གིས་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། གང་ཞིག་དེ་རིག་པ་དེ་ནི་གཞན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་ གྲངས་ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནས་གཞན་ལས་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་དེའི་ཆེད་དུ་བསྟན་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཡིན། འདིར་གཞན་སྨྲ་བ་ནི། གལ་ཏེ་སྐྱེ་འགག་མེད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་སྙམ་དུ་གང་ཞིག་ལ་མ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་འགོག་ པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་དེའི་དབང་གིས་མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རིག་ན།སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་གང་ཞིག་འགག་པས་གང་ཞིག་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པར་འགྱུར་ཏེ།འགའ་ཞིག་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐར་བ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་དང་། སྒྲོ་མ་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དོན་གཅིག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ གཟོད་མ་ཉིད་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགག་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཐར་མིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བའོ།།འདི་ཉིད་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་གལ་ཏེ་འགོག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་ཏེ། འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལྷག་ མའོ།།གལ་ཏེ་ཆོས་འགའ་ཞིག་འགོག་ལས་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །འོན་ཏེ་མི་འགོག་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅིག་ཤོས་ལྟར་གྱི་སྒྲའི་དོན་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་རྟག་པ་ནི་དངོས་པོའི་རང་ གི་ངོ་བོ་བརྟན་པ་ཁོ་ན་སྟེ།མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྦྱར་རོ།

如同前面所说'无因相同'那样解释的方式，对于未来果而言所希求显现的因性本身未成立，同样在此处，由此门中所要显示的相续所希求显现的相续性本身也是未成立的。
再者，由于与非因相同，某者与某者无因性，难以遮止断灭之过。因此，无论如何都不应承许实有。
如果这样没有生灭，对于未见到这点的人，世尊宣说涅槃之道怎么会有意义呢？为了作为前说，故说'由见生灭'等。
因为对于那些由道谛所摄的清净法生起，以及由苦谛和集谛所摄的法由其力而灭，见到这些时，诸佛世尊对此宣说有余依和无余依涅槃之道的资粮、加行、见道、修道和无学道的差别，这是合理的。
又若某法自性非烦恼非清净是合理的，对此则不然，因为是空性。此处所说'这些'等，这些是指生灭。'互相'是指彼此。
所谓'遮止'是指与不相顺的特征差别相违，由此所见，即所知，是从颠倒而来，由于无明力能显现无有的本性，而非从见真实性而来的意思。
这是说明：以如所说的理由，由于自性空的缘故，本来寂静的一切法的生灭等种种性是不存在的，若有所知，则是从非他的差别颠倒而来非从他处，因此，怎么会为此所说的教法有果呢？
此处他人说：'若无生灭'等。认为对于某法不生起和灭除集谛，由其力令未来苦不生之性为涅槃时，你空性论者说一切法自性空性，若无生灭时，何者灭尽而成何者涅槃呢？根本无有。因此将成无解脱之过。
不然，因为'由自性'等广说，自性、未增益之性、真实性是同义，由此本来一切法无生，因此无灭，这不就是解脱吗？
这一点你也必须承许，否则'若从灭'等广说，某法等余。若从某法灭即无实而成涅槃。或者从不灭，是表达另一种意思，此时常即是事物自性坚固，将成涅槃。

།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་མི་རིགས་ཤིང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་ཁས་མ་བླངས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་འགོག་པ་ཡིན་ན་ཡང་དེའི་བག་ཆགས་ནི་མི་འགོག་པས་སྐྱེ་བ་རྣམ་པར་ཆད་པ་མ་གྲུབ་པའི་ ཕྱིར་ཏེ།མར་མེ་བཞིན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྟན་པ་ཡང་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་དངོས་མེད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་མེད་དང་འགག་མེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་ཉིད་ཐར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཏེ་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་ནི་ཐར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་འདུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པས་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། འདུས་མ བྱས་རྣམས་གསུམ་ཡང་སྟེ།།ནམ་མཁའ་དང་ནི་འགོག་པ་གཉིས། །ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་འགོག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་དེ་ཡང་བཀག་པ་ལས་ཐར་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་ལ་གལ་ཏེ་འགོག་པ་འགལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ ཡིན་ཏེ།གནས་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་འགོག་པ་འདི་ནི་རེ་ཞིག་གང་གིས་ཀྱང་མི་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཡང་གལ་ཏེ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་སེམས་པ་དེའི་ཚེ། ལམ་གང་ཞིག་ཡོད་པ་ནའམ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོའི་ལྡན་པའི་རྫས་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་འདི་ཡོད་ན་འབྱུང་ བར་འགྱུར་བས་སམ།འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པ་དེ་གཉི་གའི་ངོ་བོ་དེ་མེད་པར་ཡང་དེར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་འགྲུབ་པ་ལ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ནི། འདུས་མ་བྱས་སུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་ལྟོས་ པར་ཁས་བླངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།སོ་སོར་བརྟགས་པ་ནི་དེའི་ལམ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བྲལ་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་གང་། །བྲལ་བ་སོ་སོ་སོ་སོ་ཡིན། །ཞེས་བསྟན་ ཏོ།།གལ་ཏེ་གཞན་ཡང་དེ་དག་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ནི་འགོག་པ་ཐོབ་པའི་ཡན་ལག་ཉིད་དུ་འདོད་ན་དེ་ལྟ་ཡང་ཐོབ་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ལས་ཐ་དད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་དཔྱད་པའི་ཞར་ལ་གཞན་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་གནས་ པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འགོག་པ་དེ་མེད་དེ།དེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་ན་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་དབྱེ་བས་སྔར་བརྗོད་པའི་དངོས་པོ་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ནི་ལྟོས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་དེས་ཐོབ་པར་བྱ་ བའི་བྲལ་བའི་རྟེན་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པས་ཡོད་ཀྱང་ནི།མེད་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་གལ་ཏེ་དེའི་ལམ་དང་དེའི་བྱེད་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་དེའི་ཚེ་དེ་དག་ལ་མི་ལྟོས་ པའི་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་གནས་པའི་འགོག་པ་མེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་སྔར་བརྗོད་པ་ཁོ་ན་ཐར་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཐར་པ་ཡིན་ཏེ། མཚན་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཉིད་མ་ གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་གཟུགས་སུ་རུང་བ་དང་། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་། མཚན་མར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ལ། མཚན་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་ པར་འདོད་ནས་མཚན་གཞི་ལས་མཚན་ཉིད་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

这样的涅槃也不合理，你也未曾承许。即使是断除烦恼，但由于其习气未断，所以未能成立断绝轮回，因为如同灯火一般显示涅槃也是具有密意的缘故，以及承许一切有为法都是刹那性的缘故。因此，'非实有非无实'，这是与解脱相关联的。那么是什么呢？'无生亦无灭'，意思是本来寂静即是解脱。
若说择灭是解脱，那么它也被认为是无为法，因此恒常存在。如此说道：'无为法有三种，虚空以及二灭。'因此，这不应被遮破，怎么能说通过遮破它而获得解脱呢？对此怀疑而说'若灭有相违'等。
密意是这样的：这个被认为是恒常存在的灭，暂且是任何人都不能了知的本性，即便如此，如果有人认为它存在的话，那么当某种道存在时，或者说具有贪欲等本性的实体，这个若存在则会产生，或者说能够产生，以能立的差别而区分的这两种本性都不存在也会成为那样，因为依赖他法而成立自性的，不应该是无为法。也未承许不依赖，因为承许择灭即是其道的缘故，以及承许应当远离贪欲等的缘故。如此说道：'择灭即是彼，离系各各别。'
即使别人也承许这些择灭是获得灭的支分，如此也不应该认为获得与生是有差别的，这在观察不相应行的附带内容中已经确定了。因此，具有恒常本性的灭是不存在的，因为若承许它存在，以能立的差别而区分之前所说的事物，择灭相的道不应该是所依赖的，以及贪欲等烦恼不应该是所获得的离系之所依，所以即使存在，与不存在也没有差别，因此成为无实。
若承许依赖其道和作为其作用所依的烦恼时，则无有不依赖这些的离系相的事物不存在，因此也无有恒常的灭。所以如前所说才是最胜解脱。
又如何说诸法无生即是解脱，因为有所相和能相故而不成立彼性。因为若色等诸法无生，则不应该真实具有色所依、领受、执取相等能相。对此，为了显示所相和能相不成立而说'从所相成能相'等。

།དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཞིག་རང་ཉིད་གྲུབ་པའི་ཁང་བཟངས་ཀྱི་སྟེང་དུ་འཛེགས་ནས་དེ་ཉིད་གཞན་མ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་གྱི་འདི་དངོས་ པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ན་མཚན་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་འདི་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་མཚན་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་ལས་འདས་པའི་དེའི་དངོས་པོ་གཞན་སྲིད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་འདི་དག་ དེ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་གཞན་འདོད་པ་གཞན་ཡིན་ལ་དེ་ལ་ཡང་འདིའི་དོན་གཞན་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན།ཇི་ལྟར་དེ་དང་དེ་དག་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཞེས་དེ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར། དེ་ཁོ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་ན་ཐུག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་དག་ཀྱང་རང་ལས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། མཚན་གཞི་ལས་མཚན་གྲུབ་མཚན་ལས། །མཚན་གཞི་གྲུབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྲེལ་བར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་གང་གིས་མཚན་གཞི་མཚོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་མཚན་གཞི་ལ་མཚན་གཞི་ཉིད དུ་མཚོན་པར་མི་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་མཚན་གཞི་ཉིད་དུ་མཚོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་མཚན་གཞི་ལ་རག་ལས་ནས་མཚན་ཉིད་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །མཚན་གཞི་ཡང་མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་ཞིག་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་པར་བྱ་བ་ དེ་ནི་མཚན་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་གྱི།མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ནི་མཚན་གཞི་དེའི་མཚན་གཞི་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དག་རང་ཉིད་ལས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེ་དག་རང་ལས་གྲུབ་པར་མ་གྱུར་མོད། འོན་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ པ་ཉིད་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གཅིག་ལས་གཅིག་ཀྱང་མ་གྲུབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་མ་གྲུབ་གྲུབ་བྱེད་མིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ན་གཉིས་པོ་དག་གྲུབ་པར་འདོད་ན་གཅིག་ཀྱང་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མཚན་གཞི་མ་ གྲུབ་པ་ནི་མཚན་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ལ་མཚན་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་ཡང་མཚན་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཅི་ལས་ཀྱང་མཚན་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་དགོངས་པ་ལས་མ་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྐབས་ཀྱི་དོན་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་ཡང་གདོན་པར་བྱའོ།།དེས་ན་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། མ་གྲུབ་པའི་མཚན་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པའི་གྲུབ་བྱེད་ངེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རིགས་པ་འདི་ཉིད་རྒྱུ་དང་ འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཉིད་དུ་གཞན་དག་གིས་ཉེས་པར་སྦྱར་བ་དག་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར།གཞན་ལ་བསྒྲེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །འདིས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་ བུ་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བཟློག་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་ཉིད་དུ་རང་ ལས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུར་གྲུབ་པ་ནི་འབྲས་བུ་ལས་ཡིན་ལ། འབྲས་བུའི་ཡང་རྒྱུ་ལས་ཡིན་ནོ། །གང་གི་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་གྱིས་འབྲས་བུ་ལ་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་མ་རྟོགས་ན་རྒྱུ་དེ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུས་ བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་འབྲས་བུ་ལས་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་ལ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་མ་མཚོན་པ་ན་འབྲས་བུ་ལ་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་རྟོགས་པས་གཉིས་པོ་དག་གི་རྒྱུ་འབྲས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་ལྡོག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ནི་གཅིག་གམ་དུ་མ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།

意思是这样的，因为任何能证成的东西，自身已经建立在已成就的殿堂之上，然后才能证成其他未成就的东西。而这里要证成诸法具有生起性时，以能立和所立来说明，这个能立和所立是不成立的。
首先，超越能立和所立的其他事物是不存在的。如果是其他的话，怎么会有'这些是那些的'这样的关系呢？如果承认这个意思是其他的，那么它们怎么会有关系呢？如此思维下去就会无穷尽，因此会导致无法理解。
这些也不能从自身成立，因为'从所立而立能立，从能立而立所立'应当这样连接。因为凡是能显示所立的就叫做能立，而所立本身不能显示所立性，能立也不能显示所立性。如此，首先能立是依赖所立而成立的。
所立也是依赖能立而成立的。也就是说，凡是被能立所显示的就叫做所立，而不被如此能立所显示的就不是那个所立的所立性。因此，它们不能从自身成立。
即使它们不能从自身成立，但是否可以说是从相互依存而成立呢？所以说'一个也不从另一个成立'。因为当说是相互依存时，如果认为两者都成立，那么一个也不会成立。因此，未成立的所立不能成为未成立的能立的能立，未成立的能立也不能成为未成立的所立的能立。
因此，能立和所立从任何方面来说都不能成立。对此会如何呢？考虑到这一点，所以又说'不成立'等等，是为了配合上下文的意思。
因此意思是：未成立的能立和所立，不能作为具有生起性的决定性能立。这个道理也适用于因果等其他关系，为了说明他人错误地运用这些来证成诸法具有生起性是不成立的，所以说'由此类推因果等'。
首先，因果性不能离开被认为是因果的事物而存在，因为会导致难以避免的无穷过失。这些事物本身也不能成立为因果，因为因的成立是从果而来，果的成立也是从因而来。
能产生果的就叫做因，如果不了解果的果性，也不可能了解因的因性。同样，应当由因所产生的果也是如此，如果因没有显示为因性，果也不可能确定为果性。
如果说通过理解随行和遮遣来了解二者的因果性，而不是相互依存，这是不对的，因为证成随行和证成遮遣的量，不论是一个还是多个都是不可能的。

།ཇི་ལྟར་ཡང་དེ་མི་སྲིད་པ་དེ་ལྟར་སེམས་གཅིག་ལ་ཡང་མི་འཐད་ལ། དུ་མ་ལ་ཡང་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ནང་འདིར་ བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གྲུབ་པ་ལ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རང་ལས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་དུ་གཅིག་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན། དེ་ལས་གཞན་གྱི་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་རང་དང་། ཕན་ཚུན་ལས་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་འདི་ནི་གཞན་གྱི་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དང་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་ཉིད་ཀྱང་འདི་ལ་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚོར་བ་ཚོར་བ་པོ་སོགས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཚོར་བ་ལས་ཐ་དད་པར་བདག་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ཚོར་བ་པོ་ནི་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ནག་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ ཏུ་དེར་ཁས་བླངས་ནས་གཏན་ཚིགས་སུ་བསྟན་པ་འདི་ལ་བསྒྲེ་བར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་དག་རང་རིག་པ་དང་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དག་གིས་ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ངོ་བོ་དག་ཡིན་ཡང་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་ཚད་མེད་པ་དེ་དག་གིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡང་ མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཁོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་པོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་བྱེད་པ་པོར་མངོན་པར་འདོད་པ་ལ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་མ་རྟོགས་ན་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ ཀྱིས་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་རྟོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཁོ་ནས་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་དེའི་ངོ་བོར་རང་ལས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཕན་ཚུན་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་གཅིག་མ་གྲུབ་ན་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཡང་གཞན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ ཉིད་དུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཚོར་བ་དང་ཚོར་བ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་རང་དང་ཕན་ཚུན་ལས་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་འདི་ཡང་སྐབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ ལྟ་བ་པོ་དང་བ་ལྟ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ།།སྒྲ་གཉིས་པོ་དག་གིས་འདི་འཚེད་པ་པོ་དང་འཚེད་པ་དང་ཉན་པ་པོ་དང་། མཉན་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་གཞན་དག་ཀྱང་རིགས་པ་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ པའི་ཕྱིར།སྐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་གང་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པ་དག་ཡིན་ན་འོ་ན་ནི་དེ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་གང་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ ཀྱང་དུས་གསུམ་དུ་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་བྱ་བར་མི་ནུས་པར་འགྱུར་ན།ཐ་སྙད་ཀྱང་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཐ་སྙད་གཞན་དུ་མི་འཐད་པས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན། རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ སྐྱེ་མེད་ཅིང་།།འགག་མེད་གང་དེ་ཐར་མིན་ནམ། །ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ལ་དུས་གསུམ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་མ་གྲུབ་མི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དུས་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་ ཡིན་ནམ།དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ཡང་ཅི་གཅིག་ཡིན་ནམ། དུས་མ་ཡིན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་དེ་རང་ཉིད་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚད་མས་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་ན་ཡང་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། མི་གནས་ཕྱིར་ཏེ་དེ་གཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་དེ་ནི་གཅིག་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

正如那样不可能的情况一样，对于一个和多个都是不合理的，这是在此处所说的。因此，由于它们的成立互相依赖，所以不是自性成立。如果说是互相依赖，这也不合理，因为如果一个都没有成立，就不可能成为其他的能立。
因此，因果关系既不从自身也不从互相成立，这不能成为证明他生的论据，这是确定的。为了说明作用、作者以及作者与业也不能成为能立，所以说'受、受者等'。虽然与受别异的我等他者所遍计的受者是完全不存在的，但在世俗谛中承许黑人等为受者，应当如此安立因。
虽然这些是由自证和根现量所如实了知的本性，但作用和作者性不能由无量来了知，因为这是由互相观待而了知的。作用是由作者所成就的本性，如果不了知所许为作者的作者性，就不能了知作用。又因为作者是由成办作用而成为作者，所以作者性的了知必须依赖于了知作用。
因此，它们不能从自身了知其本性，也不能从互相了知，因为如此一者不成立时，不成立者不应成为他者的能立。因此，受和受者这一既不从自身也不从互相成立的因，也不是由于处所而具有生的能立，这是确定的。
同样，作者和业性的本质即能见者和所见也不是能立，应当如此配释。由于共同的道理，以两种声音表示的能煮者和所煮、能闻者和所闻等其他因也不成立，应当说明由于处所而失去能成立所立的能力。
如果诸法无自性生灭，那么它们就不存在，而不存在者就不能安立为三时的名言，但实际上是有名言的。因此，由于其名言不能另外安立，所以诸法是具有生灭的，那么为什么说'自性无生且无灭，彼非解脱耶'？为了说明三时也不存在，所以说'自性不成不住'等。
因为时间是否是异于事物的他法？如果是他法，它是一还是非一？首先，它不是他法，因为那个本性不是事物的本性，自性不成立，因为不被量所证知。即使承许如此，也不是一，'不住故'是剩余的部分。因为安立为三种名言的不能安住为一性。

།འོ་ན་ནི་དུ་མར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་གྲུབ་ཕྱིར་དང་། འཆོལ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་པོ་དག་གིས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདས་པ་དང་། ད་ལྟར་བ་དང་། མ་འོངས་པ་དག་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་རྣམས་རེ་རེ་ཞིང་དེ་ལས་གཞན་གྲུབ་པ་ལ་རག་ལས་ན་གྲུབ་པ་དག་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟར ཡང་།མ་འོངས་པ་དག་དེ་ལྟར་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་མེད་པར་ནི་འདས་པའི་དུས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ན་འདས་པའི་ངོ་བོར་རྟོགས་པ་མེད་ན་ད་ལྟར་དང་མ་འོངས་པ་དག་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཞན་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འདི་དུ་མའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན།འདི་དག་ནི་འཆོལ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ད་ལྟར་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་གང་ད་ལྟར་བ་ཉིད་འདས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་མ་འོངས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ལྟོས་ ནས་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།མ་འོངས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ལྟོས་ནས་འདས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཞན་དུ་ཡང་ལྟོས་པའི་དབྱེ་བས་གསུམ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འཆོལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་འདི་དུ་མ་འདི་ཡང་དག་པར་མ་གྲུབ་ པ་ཉིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་དངོས་པོ་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་དུས་གཅིག་གམ་དུ་མར་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ན། གང་ཞིག་དངོས་པོ་ཉིད་སྐྱེས་ལ་འགགས་པ་དང་། སྐྱེས་ལ་མ་འགགས་པ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་ལས་འདས་པ་དང་། ད་ལྟར་དང་མ་འོངས་ པའི་བདག་ཉིད་དུས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡིན་པར་སེམས་པ་དེ་ལས་ཡང་འདི་དངོས་པོ་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་ཕྱིར་ཡོད་མིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ།།གང་གི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཉིད་འགའ་ཞིག་དངོས་པོ་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་འདི་གནས་སྐབས་ ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན་འདི་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་སྔར་ཁོ་ན་འཐད་པ་མང་པོའི་སྒོ་ནས་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་བའམ། དོན་གཞན་མ་ཡིན་ པར་གྱུར་པའི་དུས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དངོས་པོ་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་ན་ཐོག་མ་མེད་པའི་བརྒྱུད་པ་ནས་གྲགས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཐ་སྙད་འདི་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། དུས་གསུམ་ཉིད་ནི་རྟོགས་པ་ཙམ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། ། ཐོག་མ་མེད་པའི་བརྫུན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བ་ཅན་དུས་གསུམ་མོ་སྙམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཡིན་གྱི་དངོས་པོའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པར་བྱ་བའི ངོ་བོ་དག་སྤོང་བ་ཡིན་ན་འདུས་བྱས་སྤང་བར་འགྱུར་ལ།དེ་སྤངས་ན་ཡང་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་རྣམས་སྤོང་བར་འགྱུར་ན་དེ་དག་ནི་སྤང་བར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ལ། གང་ཕྱིར་སྐྱེ་དང་གནས་དང་འཇིག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། ། འདུས་བྱས་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་རིགས་ལ་གཅིག་གིས་ཚིག་ཡིན་ལ། རིགས་ཀྱང་གསལ་བ་མཐའ་དག་འཕེན་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས་སྤང་བའི་ཕྱིར།འདི་གསུམ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་པས་འདི་གསུམ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། དེའི་སྒོ་ནས་འདུས་བྱས་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་དག་ཕན་ཚུན་སྤངས་པས་ གནས་པའི་ཕྱིར་གཅིག་དགག་པ་ནི་གཞན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་འདུས་མ་བྱས་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ལུས་པ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པའི་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡོད་པ་ནི་དེ་ལ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའོ།

若问是否成为多个？那也不合理，因为有'互相成立'和'混杂'这两个理由。因为过去、现在、未来这些需要被了知的事物，每一个都依赖于其他的成立而成立。现在和未来如果不能如此了知，过去时也就不能如此了知；如果不能了知过去的本性，现在和未来也就不能成为自身的本性。其他情况也应如此说明。因此，由于互相依赖，连一个也不成立，那么这怎么能成立为多个本性呢？
这些也是混杂的，即：相对于现在而言是现在，相对于过去而言是未来，因为依此而有生起。相对于未来而言是过去，因为依此而有过去的本性。如是依其他的观待差别而成为三。如是由于混杂，这多性也不真实成立。
因此，如此安立：离开事物的异体或同体的时间，无论是一还是多都不成立。若有人认为事物本身生而灭、生而未灭、未生的过去、现在、未来本性是时间的差别，为了显示这也不成立为实有，故说理由'因无实法故非有'。
因为如果有某个实有的事物，那时就不应依靠状态的差别而安立为三时的本性，而这也不存在，因为前已通过多种理由显示其为空性。如果离开事物的异体或非异体的时间差别不存在实体性，那时，对于世间无始相续中所共许的言说如何安立？为了断除这种疑虑，故说'三时唯是分别而已'。
即说明：三时仅仅是从无始虚妄分别习气所生的分别而已，并非依托实法。若说舍弃生灭本性就会舍弃有为法，若舍弃有为法就会舍弃三种有为相，而这些是不能舍弃的。对此说'由于生住灭'等。
'有为相'是复合词，以单数表达，其义理遍及一切显现。因此，安立为'有为相们'的意思。如是说明有为相后，为了破除故说'此三无'等。因为依将要解说的理由，这三者是不存在的，由此有为性也不存在。
由于有为与无为互相排除而安立，破除一者即成立另一者，然而由于'不存在'的理由，无为性虽似乎保留为存在，但那也完全不存在，因为他人所承许的能作所作的存在相不应理。如是思维。

།འདི་སྐད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱ་བར་ཡོད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་བྱེད་པའི་གནས་འདུས་བྱས་ཀྱང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱ་བར་འོས་པར་འགྱུར་ན་འདི་གསུམ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ ཁས་བླང་བར་བྱ་བར་ཡོད་པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་བྱེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདིས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གལ་ཏེ་འདུས་བྱས་སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པ་དང་། འཇིག་པ་ཡང་ཡིན་ལ། དེའི་ཚེ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དེ་དག་རབ་ཏུ་སྦྱོར་དུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱ་བར་ཡོད་པར་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པ་དང་། འཇིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་སྐྱེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན ཏེ།སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་རྫོགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་སྐྱེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བའི་བྱ་བའི་དགག་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གང་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་མེད་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་དུ་ཆུག་ན། གང་ ལ་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན།དེ་ཡང་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཡང་རིགས་པ་ནི། ཡོད་པའི་འབྲས་ལའང་འབྲས་ལྡན་རྒྱུ། །ཞེས་བྱ་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལན་མང་དུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།དེ་ལྟར་གནས་པ་དང་མི་གནས་པ་དང་། ཞིག་པ་དང་མ་ཞིག་པའི་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་མི་རིགས་པར་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ནི་བྱེད་པས་སྟོང་པའི་ ཕྱིར་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཀྱང་འདུས་བྱས་དངོས་པོ་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་སྣ་ཚོགས་ཉིད་རང་བཞིན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དུ་མ་དང་གཅིག་ཉིད་ལ་ སོགས་པའི་རྣམ་པར་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་རྣམས་ཉིད་ཡིན་ནོ།།འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཉིད་ཀྱི་མཚམས་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་དངོས་པོ་སྲིད་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་ཐམས་ཅད་འདི་ཁོ་ནར་འདུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་ཉིད་ཁོ་ན་ རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཐར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདུས་བྱས་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འཕགས་པ་འདིའི་དོན་རྟོགས་པར་ཟད་དོ། །འདིར་ཐམས་ཅད་གང་ཞིག་འདུས་པར་འདོད་པ་དེ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མ་བཀོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ གྲུབ་པའི་མཐའ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།བླ་མ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ལས་ཀྱང་འདུས་བྱས་ཀྱི་ནང་དུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་མ་ ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་བླ་མ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་སྟོན་པ་གཅིག་པུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དབང་ཕྱུག་དང་ནི་གཟུགས་བཟང་དང་། །དཔལ་དང་གྲགས་དང་ཡེ་ཤེས་དང་། །བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ། །དྲུག་པོ་དེ་ལ་ལྡན་ཞེས་བརྗོད། །ཅེས་ བྱ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པ་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་སོ།།ངེས་པར་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལས་གནས་ཏེ་ངེས་པར་གནས་ཤིང་ཉེ་བར་བསྟན་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྐྱེས་ནས་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་དབྱེ་བ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། ངེས་པ་དང་ནི་མ་ངེས་ལས། །ངེས་པ་ཡང་ནི་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །མཐོང་ཆོས་ལ་སོགས་མྱོང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ།

如是所说：如果必须承认有为法的三种相，那么在此时就应当承认其作用处的有为法也是存在的，但是这三者并非必须承认为存在，因为其作用无论如何都是不合理的。为了说明这一点，所以说'未坏'等。这里所说的是：如果有为法是生、住、灭，那么此时其相也必须承认具有以极为相应的方式运作的作用，然而此时并非是生、住、灭。
已生者非是生，因为生的作用已经完成。未生者也不是，因为如同兔角一样是生的作用的否定成立。如果说，对于生没有因的未生法不会生起，那么对于生有因的未生法为何不会生起呢？那也不是生，因为其所认为的因与非因相等。这里的道理如'有果之果具因'等已多次说明。
同样，以住与不住、已坏与未坏的境界差别来说明住与灭是不合理的。因此，生等三种有为相由于无作用故是自性空，因此随顺于此也不应承认有为法是实有。
由于如此有为法和无为法的种种自性都是无自性，因此依托于多与一等的诸种观察也都是无所依止的。
由于除有为法和无为法的界限之外不可能有事物存在，一切都摄于此中，因此从本初寂静才是具有正理的解脱，为了说明这一点，所以说'有为即是无为'等。圣者的这个意义已经理解完毕。
在此，为了明显说明一切所认为的集聚，是以前行安立前宗而显示成立之理，所以说'上师世尊'等。如果有为法和无为法一切都是自性空性，那么业也属于有为法之内，如此也不是，因为上师即是三界唯一的导师。
'世尊'是指：'自在与妙色，吉祥名声智，精进圆满等，具此六德称。'以'世尊'之词所表达的是具足引发一切功德的六种功德的佛陀。
由于必定成熟故，业安住即确定安住并显示。其又有三种：现法受，生受，后法受的差别，如说：'决定与不定中，决定复三种，现法等受故。'

། དེ་བཞིན་དུ། ལས་བདག་དང་ནི་འབྲས་བུ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གནས་པ་དང་གསུང་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྲེལ་བར་བྱའོ། །འདིར་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་རང་བཞིན་བརྗོད་དོ། །དེས་ན་འདི་སྐད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཡང་ལས་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་གནས་པ་སྟེ། མཚན་ཉིད་ངེས པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།ཡིད་ཀྱི་ནི་སེམས་པའོ། །ལུས་དང་ངག་གི་ནི་སེམས་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་ཉིད་དེ། སེམས་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ཏེ། །དེས་བསྐྱེད་ལུས་དང་ངག་གི་ལས། །ཞེས་གང་བསྟན་པའོ། །རང་གི་དོན་ལ་བཀའ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ལས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །དེའི་འབྲས་བུ་སྟེ། ལས་གཅིག་ཏུ་གནག་པ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་སྨིན་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་གནག་པའོ། །གཅིག་ཏུ་དཀར་བ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་དཀར་བའོ། །འདྲེན་མ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་འདྲེན་མའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དབྱེ་བ་གནས་པས་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན ནི་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས་ལས་ཉིད་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་བྱ་བ་རྟག་ཏུ་དབང་སྒྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་བེའུ་ལྟ་བུ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་སྟེ། དེ་དག་ནི་སེམས་ཅན་དག་བྱ་བ་གསུང་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྲེལ་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་ དུ།ལས་རྣམས་བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཡང་ནི། །ཆུད་མི་ཟ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། །ཚོགས་ཤིང་དུས་ལ་བབ་པ་ན། །ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་འབྲས་བུ་སྨིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལས་རྣམས་ཆུད་མི་ཟ་བར་གསུངས་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཐ་མ་དག་ཏུ་གསུངས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་ ཉེ་བར་བཟུང་བ་ནི་དབུས་སུ་ཡང་དེ་སྦྱར་བའི་དོན་དུའོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་གལ་ཏེ་ལས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ན་འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་གསུང་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་ནི། ལས་གསུངས་ཏེ་གང་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།གང་ལས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ལས་བདག་གིར་ཞེས་བྱ་བ་འབྲས་བུ་མ་བྱིན་པར་ཆུད་མི་ཟ་ཞེས་བྱ་བར་གསུངས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་ཏེ། དེ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས། །མི་ འཇིག་པ་དེའི་ཕྱིར།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་རང་བཞིན་མེད་ཅེས་ཚིག་སྦྲེལ་ཏེ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མི་རིགས་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ།གལ་ཏེ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ལས་དེའི་དབང་གིས་ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་ལན་བསྟན་པ་ནི། དེ་སྐྱེས་བདག་འཛིན་དེ་འཛིན་མེད། །ཅེས་བྱ་བའི་ལས་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་བདག་ཉིད་ ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དེ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དེ་ཁོ་ནའོ།།གང་ལས་ཤེ་ན། དེ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཡང་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གྱི་དོན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ལས་ལས་སྐྱེས་པར་མངོན་པར་འདོད་པ་བདག་ཉིད་ ཀྱི་དངོས་པོར་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་མ་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཁོ་ན་ལས་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།རབ་རིབ་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་དང་ཟླ་བ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ཉིད་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་ བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།གཞན་དུ་གལ་ཏེ་ལས་ནི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་རོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་རྟེན་འབྲེལ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡང་ དག་པར་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

同样地，'业的自性和果报'这句话，应当与'住'和'说'相连。此处'自性'一词是表达本性之义。因此所说的是：任何业的自性安住，其确定的特征是这样的：意业是思心所，身业和语业是由思心所所发起的，如说'思是意业，由思所生是身语业'。为了成就自利而承担教法，这就是业的自性。其果报，即纯黑业的自性成熟是纯黑的，纯白业的异熟是纯白的，杂业的异熟是杂染的，以这样的差别而安住。
如说'世间是业所主宰'，业即是自性，永远主宰着，如同在他世追随的小牛犊一般，这些就是有情。这些应当与'所作'和'说'相连。同样地，如说'诸业虽经百劫，也决定不会失坏，因缘和合时至，必将于众生成熟果报'，说明诸业不会失坏。
首先和最后都说到的这两个词，是为了在中间也要运用的缘故。因此，如果业也是空性的话，世尊就不会这样说了。
宗派论师说：'说业是因为无生'等等。所谓'业住'这样的自性，众生的业是自己的，果报不失这样的说法是依世间言说的缘故。因为是'无生'，'不灭'的缘故，在胜义谛中无自性，应当这样连接词义。如同幻化等一样，因为是依缘而生，若于胜义谛中生灭不合理，怎么会说有自性呢？
对此有这样的想法：如果无自性的业，怎么能执取自体的存在呢？对此回答说：'彼生我执无所执'，即从业所生的我体的执取，在胜义谛中也是无所执取的。为什么呢？说'此亦从分别而生'。'亦'字是表因由之义，因为从业所生而显现为我体的，只是从无始无明的分别而来，并非实有，如同眼翳所见的纠结发丝和第二月等。
这一点你也必须承认，否则'若业成为自性'等广说。意趣是：凡是非缘起的，才可以说是自性，因为从因缘所生的如同幻化等一样，由于实际上未生，所以无自性。

།གལ་ཏེ་ལས་ཀྱང་རྟེན་འབྲེལ་མ་ཡིན་ཏེ། དེར་འགྱུར་བ་ན་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བར་མངོན་པར་འདོད་པ་ལུས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡང་རྒྱུ་ མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་པ་གཅིག་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་རྟག་པ་ཉིད་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་དུ་མི་འདོད་དོ། །ལས་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། ལས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་སྨིན་ཅན་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ཉེས་པ་གཉིས་ པ་དང་།དེའི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ་བདག་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉེས་པ་གསུམ་པ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་ཁོ་ན་ལས་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་ཉིད་དང་། བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྟག་པ་ནི་འདུ་བྱེད་དང་། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དག་དང་། བདག་མེད་པ་ དང་འབྲེལ་བའམ།ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ལ། གང་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་ནི་བདག་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཡང་སྒྱུ་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་དུ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་ལེན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཉེས་པར་ཐལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར། གང་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ལ། གང་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་ནི་བདག་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་མི་བསྙོན་པའི་ཕྱིར་ཁས་ལེན་པ་ཉིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར། ལས་ནི་རྐྱེན་སྐྱེས་ཅི་ཡང་མེད། །ཅེས་རྒྱས་པར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ལས་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པར་ཁས་ལེན་ན། སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགག་པ་མེད་ པའི་ཕྱིར་དང་།བརྟེན་ནས་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྐྱོན་གསུམ་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་གཉིས་པོ་དག་གིས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་དེའི་ཕྱིར། ལས་ནི་རྐྱེན་སྐྱེས་ཅི་ཡང་མེད། །རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་མིན་ཡོད་མིན་ཏེ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ།།འོན་ཏེ་དེ་ལས་རབ་ཏུ་སྤངས་ན་རིགས་པ་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། དེ་གཉི་ག་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བ་ཡང་རབ་ཏུ་སྤང་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་འདི་གང་དག་གིས་འདུ་བྱེད་པ་དང་། གང་དག་འདུ་བྱེད་ པ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་དབྱེ་བས་དངོས་པོ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་རྣམས་སོ་སོར་སྣང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར།འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་སྒྱུ་མ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཇི་ལྟར་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱང་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ལོག་པར་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ།གང་གིས་ན་དེ་དག་ཉིད་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས་རྒྱུ་མཚན་ལྷག་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། ། འདི་དག་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ལས་ནི་ཉོན་མོངས་རྒྱུ་མཚན་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་མེད་ཀྱང་བརྫུན་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་སྣང་། བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལས་འབའ་ཞིག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཡིན་ན་ཡང་རིགས་པ་ཐུན་མོང་ཉིད་ཀྱིས་གསུམ་ཀ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་དཔྱོད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་དང་། ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྔར་འདུ་བྱེད་ཅེས་བརྗོད་པས་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་དག་ཉིད་ཙམ་སྔར་བསྟན་པའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་དབྱེ་བས་བསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果业也不是缘起，因为不依赖于他者，就会成为常有，因此所欲产生的身体之事物，由于因缘具足而成为常有，这是第一个过失。因为你不承认常有是事物的法性。
如果业和业果是常有，则业也不会成为苦的异熟，这是第二个过失。
因此会成为有我，而非无我，这是第三个过失。因为唯无常才被承认为是苦和无我的缘故。因为常有不与行苦、变苦、无我相关，你也不承认这点。因为'凡无常者即是苦，凡是苦者即是无我'是成立的宗义故。
如果你承认它如幻等一样是缘起，因此胜义中无自性，则不会有上述过失。因为空性论者对于世俗谛也不否认：'凡缘起者即是无常，凡无常者即是苦，凡是苦者即是无我'。
因此，'业是缘生无所有'等广说。因为若承认业是缘起，如幻等一样，胜义中无生无灭，而非缘起者会有上述三过，所以两位圣者随即显示无自性。因此，'业是缘生无所有，非从缘生亦非有'，胜义中等是余文。
若远离彼，以共同正理，岂不也应远离其因的烦恼，以及彼二因缘所生的生？因此，为了遣除'诸行由何者所造作，以及何者被造作'这种差别建立的分别，显现为因果自性诸事物的境界如何得以成立的疑惑，故说'诸行如幻'等。
如同乾闼婆城等虽实无所有，但以缘起性而显现为颠倒相，如是一切诸行亦然。意思是说，除了安立彼等为实有之外，未见其他理由。
为了明显显示这些，广说'业以烦恼为因缘'等。因为如同乾闼婆城等，一切诸行是缘起，所以虽无实体却显现为虚妄相，正因如此，虽是观察业空性的场合，但以共同正理而观察三者皆自性空。
何为三者？即烦恼、业、身。前面说'诸行'是因为这些是主要的，以前说的差别建立的分别所摄故。

།དེ་ལ་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དག་ནི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ། ཉོན་མོངས པ་ནི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ལ།ལས་ཀྱང་ལུས་ཀྱི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ལས་ནི་ཉོན་མོངས་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ལུས་ནི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདི་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་ཡིན་ཞེ་ན། འདུ་བྱེད་ཉོན་མོངས་པ་ལས་བདག་ཉིད་ཅེས་ བྱ་བར་སྨོས་སོ།།འང་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གྱི་དོན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྣམས་ཏེ། རྒྱུ་རྣམས་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་དགོངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། སྲིད་པའི་རྩ་བ་ཕྲ་རྒྱས་ཡིན། །ལས་ལས་ འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་སྐྱེས།།ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །འདིར་རྩ་བ་ནི་རྒྱུ་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ལས་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པ་ནི་ལུས་གཙོ་བོར་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་ལས་གཞན་ལོངས་སྤྱོད་དང་གནས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེའི་ཡན་ལག་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ། །དེ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་འཕེན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མ་སྨོས་ཏེ།རྒྱལ་པོ་འོངས་ཞེས་སྟོན་པ་ན་དེའི་འཁོར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་སྟོན་པར་མི་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་བབ་ན་དེ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་ འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ།སྐབས་སུ་བབ་པའི་ལས་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐར་ཕྱིན་པས། རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་མེད་ཅིང་། །འགག་མེད་གང་ཚེ་མཐར་མིན་ནམ། །ཞེས་བྱ་བ་སྐབས་ཀྱི་རང་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པའི་གཞུང་གཟུགས་ལ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ལས་མེད་ན་ནི་བྱེད་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ལས་ནི་བྱ་བ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་བྱེད་པ་པོ་མེད་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཉིད་ཡོད་ན་བྱེད་པ་པོ་ཡང་ཡོད་པ་འཕེན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བྱེད་ པ་དང་ལྡན་པ་འདི་དེ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ།འབྲས་བུ་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་པ་ནི་འབྲས་བུ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོའི་ཡོད་པ་འཕེན་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་གང་གི་ཚེ་བསྟན་ཟིན་པའི་རིགས་པས་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ ལས་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེར་མེད་པས་དེར་འབྲེལ་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་པོ་དང་འབྲས་བུ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱང་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དབེན་པ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པར་དབེན་པ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་ཉིད་ཁོ་ན་མཐར་ཕྱིན་པ་ཉིད་དོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱང་སྔར་ཐར་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ལ་འགལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་ཉིད་ཁོ་ན་ཐར་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ནི་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ལ་ལམ་གོམས་པའི་འབད་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན ཏེ།གང་གི་ཕྱིར། ལས་སྟོང་པར་ནི་ཡང་དག་པར། །ཞེས་རྒྱས་པར་རོ། །འདི་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྒྲིབ་ པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ན་ཡང་དག་མིན་དངོས་ཀྱང་། །ཡང་དག་ཉིད་དུ་སྣང་གང་དེ། །མ་རིག་དེ་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་ཡིན། །དེ་ཡི་སྐྱེ་བར་ཡང་དག་འདོད། །དེ་ལྟར་ཡང་། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་དངོས་རྣམས། །ཡང་དག་པར་ནི་རྟོགས་པ་གང་། །དེ་ནི་སྟོན་པས་མ་རིག་ གསུངས།།དེ་ལས་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འབྱུང་། །ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་མི་འགལ་བ་ཡིན་ན། འགོག་པའི་རིམ་པ་ཡང་མི་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དངོས་སྟོང་ཤེས་ན་ཡང་དག་པ། །མཐོང་ཕྱིར་མ་རིག་མི་འབྱུང་བ། །དེ་ནི་མ་ རིག་འགོག་པ་ཡིན།།དེའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འགག་།ཅེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།

对此，通过显示能作所作，说明烦恼和业是因。烦恼是业的因，业又是身体的因。因此说'业是以烦恼为因'，以及'身是以业为因'。
如何理解这一点呢？说'诸行以烦恼为自性'。'又'字是表示原因的意思，因为业和烦恼自性的诸行，即诸因是从宗义中显示的，这是其意趣。
如是说：'有的根本是随眠，从业生种种世间。'此中应知根本即是因中之因。显示业成就是说，身体是业果的主体，其他受用和处所等事物是它的支分。
因此，由于已成立彼能引生彼，故不另外说明，如说'王来'时不另外说明其随从一样。因此，当论及自性空性时，由于与此相关联，显示一切诸行皆是自性空，当论及业无自性究竟时，'以自性无生，无灭时非边'，为显示契经所说本来寂静相涅槃之理极为成立。
因此说'若无业则无作者'等。业是作用，而无作者则不应理，故若有彼等则必定有作者。此有作用者非无果报，果报也非无受用者，因此有业和作者必定引生有果报和受用者。
又当以已说之理，自性空性之业本身不存在时，由于彼处无故，与彼相关的作者、果报和受用者等也都不存在，因此是离，即完全远离而自性空，本来寂静究竟。
这也是前面所安立的解脱，因此空性论者毫无过失。若说本来寂静即是解脱，那么它就不需要修证，因此空性论者修习道路的努力将成无义。
不是这样的。因为如经中广说'业空即是真实'。应如是理解：虽然胜义中缘起无生，但世俗中不是这样，因为无明是世俗，能障真实故。
'此中非真实法，现为真实者，即是无明世俗，彼生即许为真实。'如是：'从因缘所生法，若能如实了知，佛说彼为无明，从彼生十二支。'如将解说。
因此如是生起次第无违时，灭除次第也无违，'知法空见真实，故无明不生起，彼即无明灭除，故十二支灭尽。'如将解说。

།དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དག་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་རོལ་པོ་ས་ལམ་གོམས་པའི་འབད་པས་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཉེས་པས་ཐལ་བར་ འགྱུར་བ་སྨྲ་བ་ལ་ལན་འདེབས་པར་འདོད་པས།ལས་སྟོང་པར་ནི་ཡང་དག་པར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལན་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཚོགས་དང་སྦྱོར་བའི་ལམ་རྣམས་མེད་པར་ལས་ཡང་དག་པར་སྟོང་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པར་མི་ འགྱུར་ཏེ།དེ་ལ་ཆོས་མཆོག་གི་གནས་སྐབས་སུ་ནེམ་ནུར་མེད་པར་སྟོང་པར་རྣམ་པར་ཤེས་ན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ཉིད་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་ལམ་མི་འབྱུང་སྟེ། མ་རིག་པ་འགགས་པས་འགོག་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། །དེ་ལས་དེ་མེད་ན། ལས་ལས་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་སྟེ་སྐྱེ་བའོ།།མི་འབྱུང་བ་ནི་མི་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལུགས་ལས་བཟློག་པའི་རིམ་ པ་བསྟན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བར་གྲགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དངོས་པོ་གཅིག་ ལ་ལྟོས་པའི་དབྱེ་བས་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ན།དེ་ཡང་དཔེ་མེད་པར་བསྟན་པའི་མེད་པར་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་འདི་ལ་དཔེ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་མ་བསྟན་པ་དང་འདྲ་བ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། ཞེས་བྱ་བར་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་གྲགས་པའི་དཔེ་རབ་ཏུ་བསྟན་པས་དོན་འདི་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཁྱོད་དང་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་རྩོད་པ་མེད་པར་གྲུབ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཆོས་རྣམས ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་གནས་པ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པའམ་ཡང་ན་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཐར་ཐུག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པ་དང་འབྲེལ་བས་འཁོར་བ་ཁོ་ནའམ།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁོ་ནར་ཇི་ལྟར་ གནས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་གཤེགས་ཤིང་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སངས་རྒྱས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་རྗེས་སུ་བཟུང་ནས་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྣམ་པའི་ཁྱད པར་སྤྲུལ་པ་སྤྲུལ་པར་མཛད་ལ་སྟེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ།།སྤྲུལ་པ་དེས་ཀྱང་སྤྲུལ་པ་གཞན་ལ་ཡང་སྟེ་སླར་ཡང་སྤྲུལ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་སྟེ་སྤྲུལ་པ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དངོས་སུ་སྤྲུལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཏུ་སྟོང་པ་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་དེར་སྤྲུལ་པས་ སྤྲུལ་པ་ལ་གཏམ་དུ་བརྗོད་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པ་ནི།སྤྲུལ་པས་སྤྲུལ་སྨོས་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དཔེ་འདིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་རང་བཞིན་མེད་པ་བསྟན་ནས་དེ་ཉིད་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཡང་མི་འགལ་ལོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨོས་པ་ནི། དེ་ནི་གཉི་ག་ ཡོད་མིན་ཏེ།སྤྲུལ་པ་གཉི་ག་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔྱད་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ནི་དཔྱད་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསྟན་པ་རྟོགས་པ་ཙམ་སྟེ་ འཁྲུལ་པ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

因此，在空性见中不相违背世俗谛的生灭。对方说修习道果无果之过失时，为了回答而说'业空性即是真实'等回答，这是合理的。
如是，若无资粮道和加行道，则不能如实了知业空性。在胜法位时若无迟疑地了知空性，则立即见到真实，道不会生起。由于无明灭尽而成为灭，不再趣入，此为密意。
若无彼等，则从业生起识等，即是生。不生起即是不生。'彼'是余下的。密意为无因故。
因此如是，通过显示十二缘起支逆序次第，在世俗中成立道果。若究竟义分析则无，即是未经观察时所显现的悦意相，在世俗中作为因的本性或果的本性而存在，这是依一事物而分别有无之性的承许。
若无譬喻而说无，任何人都无法理解，而此中也无任何譬喻，因此岂不是如同未说？对此反驳者，为了显示此义，以极为著名的譬喻而说'如世尊如来'等。
如你我无诤而成立，世尊如实了知通达一切法之真实性，或者已得方便智慧无二最究竟三昧之体性，不住于轮回或涅槃，如是趣入涅槃界而证得，此即如来佛陀。
以神变即神通差别摄受所化众生，随顺相状差别而作化现。彼化现复于他化现即再次化现。其中如来直接所化现者，于彼空性离自性中，化现对化现所说更何须言？
以此譬喻显示胜义中无自性后，即于彼中世俗有亦不相违而说：'彼二俱非有'，意为化现二者。若问是否是真实？说'任何皆可'，意为不堪观察之体性因不能观察故是世俗。
因此仅是显现了知，即是仅是迷乱之义。

།དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་དཔེ་ལ་ལྟོས་པའི་དབྱེ་བས་གཅིག་ལ་ཡང་དག་པར་མེད་པའི་ངོ་བོ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྟན་ནས་གཉི་གའི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་དོན་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།བྱེད་པ་པོ་འདིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དངོས་སུ་སྤྲུལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་མཚུངས་པར་རྟོགས་པར་བྱས་ཏེ། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ནི་དེའི་སྤྲུལ་པ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་ པོ་དང་ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་ལྟ་བུ་གཉིས་ཀ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་སྤྲུལ་པ་གཉིས་བཞིན་དུ།དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ དུ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྟོག་ཙམ་གང་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་འདིར་ཡང་དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དོན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ལས་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཁོ་ནར་ཡོད་པ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ བླངས་ནས་སྐྱོན་ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར།གང་གིས་ནི་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ལྟོས་པའི་དབྱེ་བས་གཉི་གའི་ངོ་བོར་འདོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་ལས་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་གཅིག་ཁོ་ནར་རང་བཞིན་གྱིས་ལས་དང་དེས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ གཞན་བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་འབྲས་བུར་སྐྱེ་བའི་ཡང་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པས་དེ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཐར་པ་ལ་སྐུར་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དགོངས སོ།།འོན་ཏེ་ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གཏན་དུ་གལ་ཏེ་མེད་ན་དེའི་ཚེ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་དེའི་འབྲས་བུ་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་ཡང་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བར་འཇུག་པའི་རིམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་འདི་ལ་བསྙོན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། ཡང་སྔར་བསྟན་པའི་རིགས་པས་སྐྱོན་འདི་གཉིས་ཀྱི་གོ་སྐབས་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་དབྱེ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པར་མི་འགལ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཐེག པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་བསྟན་པ་ནི་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོའི་བསམ་པའི་བྱེ་བྲག་གི་ངོ་བོར་འཇུག་པ་དོན་སྔ་ཕྱི་འགལ་བ་ཉིད་ལྟ་བུར་མངོན་དུ་སྣང་ཡང་དོན་མི་འགལ་བ་དོན་ཅན་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་ཅེས་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ།།ཡོད་ཅེས་པའམ་ནི་ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཚུལ་ལ་ གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྟ་བུའོ།།མེད་ཅེས་པའམ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚུལ་ལྟ་བུའོ། །ཡོད་མེད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚུལ་ལྟ་བུ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་དང་། དོན་དམ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཅི་ རིགས་པར་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཕྱོགས་གཉིས་པ་དག་ལ་ཡོད་པར་ཞེས་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཚིག་དང་འབྲེལ་ཏེ་བརྗོད་པ་ན་ཕྱོགས་གསུམ་པ་ལ་ཡང་གི་སྒྲས་འཕངས་པ་དེ་དང་འབྲེལ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །མཆོག་གི་དོན་དམ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི། ཡང་ མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།མེད་པ་ཡང་ཞེས་ཡང་གི་སྒྲས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །ཅི་ཞིག་ཅེས་སྡིག་པ་ལ། ཡོད་ཅེས་བྱ་བའམ་མེད་ཅེས་བྱ་བའམ། ཡོད་མེད་ཅེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་པ་མ་བརྗོད་པ་སྡུད་པའི་དོན་ཅན་གྱི་ཡང་གི་སྒྲས་འཕངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པ་འགོག་པའི་ བདག་ཉིད་རྣམ་པ་བཞི་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་དགག་པ་ཉིད་དུ་འདི་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་མཆོག་གི་དམ་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་གིས་ཀྱང་བསྟན་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མཐའ་བཞི་དག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是，以因果体性，依靠比喻的分别而说明一法中有真实无体性和世俗有体性，为了将二者体性应用于实义，故说'如是'等。
此中作者如来所直接幻化者，应知与之相等，因为生起相等之故。业与其幻化相等，因为所生相等之故。
作者与业如是二者体性，如是即如因果事物的两种幻化，应知胜义中以自性即是空性，余下是'以自体空'。
仅此并非一切种都无，为显示彼于世俗中有，故说'唯是分别'等。此中亦当配合'如是'。义如前。
若承认业等唯一是无性，有何过失？为何要依靠分别而承认二者体性？对此说'若业以自性有'等。
若唯一承认业及由此表示的其他作者等以自性有，尔时其果生起之因无不具足，以二者恒常运行，彼寂灭本性的涅槃即无，因此即是诽谤解脱。
若业与作者以自性永远无，尔时以无因故无果的道理，其可意不可意果亦无，因此即成否认轮回次第之现量成立。
复次以前说的道理，无此二过失之机会，因此一切皆善安立。由于如是依世俗谛与胜义谛的分别，有即是无不相违，
因此三乘所摄之教法，随入所化众生意乐差别体性，虽现似前后相违，实义无违且具义，为显示此故广说'有'等。
'有'者，如外境方式的色蕴。'无'者，如彼唯识方式。'有无'者，如唯识方式。
世尊所说，依世俗与胜义，随应不相违故，应知即是有性。
对二方面说'有'字与作词相连时，以'亦'字引出第三方面，应知与彼相连。
依最胜义谛，又说'无'字。以'亦'字次第配合'无亦'。
何者谓于恶，说'有'或说'无'或说'有无'三种，以未说摄义的'亦'字引出第三种，遮遣自性的第四种应当配合此处。
因为最胜义不应以此四相说示，彼即解脱四边故。

།དེ་ལྟར་ཡང་། ཡོད་མིན་མེད་མིན་ ཡོད་མེད་མིན།།གཉི་ག་མིན་པའི་བདག་ཉིད་མིན། །མཐའ་བཞི་དག་ལས་གྲོལ་བ་ལ། །དབུ་མ་པ་ཡིས་དམ་པར་རྟོགས། །ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འཕགས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་ཀྱང་། གང་བློ་ཡོད་དང་མེད་པ་ལས། །རྣམ་པར་འདས་ཤིང་མི་གནས་པ། །དེ་དག་ཟབ་མོ་ དམིགས་མེད་པར།།རྐྱེན་གྱི་དོན་ལ་རྣམ་པར་སྒོམ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིར་ཡང་མཐའ་གཉིས་སྨོས་པ་ནི་ཅིག་ཅར་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པས་དེ་ལས་གཞན་པའི་མཐའ་གཉིས་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དོན་གྱིས་འཕངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཐར་ཕྱི་མ་གཉིས་མ་བསྟན་པ་ནི་མདོར་བསྡུས་པ་ བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་མཐའ་བཞི་དག་ལས་རྣམ་པར་འདས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མཆོག་གི་དོན་དམ་པ་ནི་ངག་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་འདས་པ་ ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྟན་པར་མི་སྤྱོད་པ་ཡིན་ན།འོ་ན་ནི་དེ་ལས་གཞན་དུ་དེ་དག་གི་བསྟན་པ་རྣམས་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མཆོག་གི་དོན་དམ་པ་གཟིགས་པའི་སྐྱོབ་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དགོངས་ ནས་ཏེ།རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་ནས་དགོངས་པའི་ཁྱད་པར་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དགོངས་པ་ལ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བརྟེན་ནས་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཤུགས་ཀྱི་དབང་གིས་གང་གསུངས་པ་བསྟན་པའི་ངོ་བོའི་གསུང་འཇུག་པ་དེ་ནི་རྟོགས་པར་སླ་བ་མ་ ཡིན་པ་སྟེ།རྒན་པོ་ཉེ་བར་བསྟེན་པ་མ་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྟོགས་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་སྐད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་དག་བླ་མ་དམ་པ་ཉེ་བར་བསྟེན་པ་དེའི་དབང་གིས་བསྒྲུབས་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བཀའ་ལ་མཁས་པའི་བློ་གྲོས་ཅན་ཡིན་པ་དེ་དག་ གིས་དེ་དག་རྟོགས་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཡང་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་གནས་པའམ། སྐྱེ་འཇིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་དང་འབྲེལ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ ཡང་དེ་དག་གིས་ནི་རྟོགས་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ལ་བསྟེན་པར་མི་འགལ་བར་འཇུག་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བཀའ་མ་ལུས་པའི་བསྟན་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ན་ཡང་། ཁ་ཅིག་ཐོག་མ་མེད་ པའི་སྲིད་པ་བརྒྱུད་པ་ནས་གོམས་པའི་བདེན་པའི་དངོས་པོར་འཛིན་པའི་ཞེན་པས་མི་མཁས་པའི་བློ་ཅན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཉིད་བཟོད་པར་མི་བྱེད་དོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་ཀྱང་དེ་དག་ལ་དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་རང་གི་ལུགས་ཀྱིས་སྔར་གསལ་བ་ཡིན་ཡང་། མི་འགྱུར་བའི་ངེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་གསལ་བར་བཞེད་པ་ན། གལ་ཏེ་གཟུགས་ནི་འབྱུང་རང་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འབྱུང་བ་རྣམས་རང་བཞིན་ཐ་མི་དད་པའི་རྒྱུ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་གལ་ཏེ་གཟུགས་ནི་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཞེས རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས་གཟུགས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ།།གཟུགས་དེ་འབྱུང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་འབྱུང་བ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཨའི་ཚིག་ཕྲད་ནི་དགག་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཨ་དང་མ་དང་ན་དང་ནཱ་དག་ནི་ དགག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཡང་སེམས་པ་རང་བཞིན་ལས་མིན་མ་ཡིན་ནམ་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་པའི་འབྱུང་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་འབྱུང་བ་ལས་བྱུང་ངོ་ཞེས་ཁས་ལེན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ ལ་བསྟན་པ་ནི།གཞན་ལས་ཀྱང་མིན་ཏེ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་འབྱུང་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ལས་ཤེ་ན། དེ་མེད་ཕྱིར་ཞེས་སྨོས་ཏེ་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་འབྱུང་བ་དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是说道：'非有非无，非有无，非二者，非自性，从四边解脱，中观者如是胜解。'
圣者亦云：'其慧超越有无，而不住，彼等甚深无所缘，于缘起义当修习。'
此中说二边，是由于同时建立与遮遣，故有余二边存在。因此，以义理推及而未说后二边者，是为欲略说之故。
真实性即超越四边，以无二且不可言说故，超越一切言说。若最胜胜义谛超越言语分别，即使诸佛亦不能宣说，那么诸佛之教法如何趣入他处？故说'诸佛'等。
见最胜胜义谛之救护者诸佛，观察种姓差别而起差别意趣，为摄受所化众生，随顺意趣为因，依往昔愿力所说教法之本质言教趣入，此非易解。未亲近善知识者难以了解。
此说：由亲近善知识之力而成就，通达如来教法之智者，彼等亦难了解。
如是造论者自身亦于此住，或以'生灭'等说造论，是显示与三乘相关之佛教之因。
正因此故，彼等难以了解。以是，如是依世俗谛与胜义谛二谛无违趣入，虽已开示具果之一切如来教法，然有些人从无始轮回串习执著实有事物，愚者于色等诸法不能容忍世俗性。
正因此故，论师虽已依自宗明示彼等胜义性，为令生起不变定解，欲依彼宗明示时，说'若色是大种自性'等。
诸大种自性无别之因所具者，若色是大种自性，即胜义中，随说'彼色'等而破斥。'彼色从大种'者，谓非从自性所成大种而生，即非成立。此中'a'字为显遮遣之助词，如说'a、ma、na、nā等为遮遣词'故。
若谓岂非从自性大种生耶？谓从自性成就之大种，此义。彼必定承许从异大种生。对此说：'亦非从他'，谓从异大种，此义。何以故？说'以彼无故'，谓彼异大种不存在故。

།དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་དང་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་གཟུགས་ རྣམ་པ་བཅུ་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་དང་།རེག་བྱས་བསྡུས་པ་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་བཞིའི་བདག་ཉིད་དངོས་པོ་བར་ཁས་ལེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདི་ལྟ་བུར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཅན་དེ་ནི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་འབྱུང་བ་ལས་གྲུབ་པ་ནི་འབྱུང་བ་ལས་ གྱུར་པ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་དོ།།འབྱུང་བ་དེ་དག་ཀྱང་ཅི་དེ་ལས་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པའམ། འོན་ཏེ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་དག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མི་རིགས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ལས་ སྔར་འབྲས་བུ་བཞིན་དུ་དེ་དག་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་དེས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་འདོད་རྒྱལ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་དེ་དག་ཀྱང་དེ་ལ་ལྟོས་ ནས་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན།དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པའི་འབྱུང་བ་ལ་ལྟོས་ནས་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པའི་གཟུགས་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཡང་སྐྱོན་འདི་སྤང་བའི་ཕྱིར་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་འབྱུང་བ་རྣམས་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་ དུ་རྟོག་པར་བྱེད་ན།དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མ་གྲུབ་པའི་གཟུགས་ལས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རྣམ་འགྲེལ་མཛད་པས་བརྟེན་ པའི་གཟུགས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ན།དེ་བརྟེན་སྒྲ་ཡང་རྒྱུ་དོན་དམ། །ཡང་ན་རང་གི་རྟེན་དང་ནི། །དབྱེར་མེད་པར་ནི་གནས་པའི་ཕྱིར། །རྟེན་ཡིན་གཞན་དུ་འཐད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དུ་དེའི་རྒྱུར་བཤད་པ་ ཡིན་ནོ།།དོན་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་ལས་སྣམ་བུ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཁྱེད་ཅག་གིས་ཁས་བླངས་པ་ཁོ་ནས་གཞན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་འབྱུང་བ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཡང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ལ་ལྟོས་ནས་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པར་གནས་པ་ཉིད་དེའི་རྟེན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་ཡང་གཞན་ཕན་ཚུན་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནི་རིགས་ན་དེ་ ཉིད་ཀྱང་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི།གཅིག་ལས་བཞི་ཉིད་ཡོད་མིན་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་རྣམ་པ་བཅུར་ཁས་བླངས་པ་སོ་སོར་འབྱུང་བ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེའི་སོ་སོར་གཅིག་ནི་དེ་ལས་ཐ་མི་ དད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་ཉམས་ཤིང་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་བཞི་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡོད་ན་ནི་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཉིད་དང་དབང་པོ་ཐ་དད་ པའི་གཟུང་བ་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བ་བཟློག་པར་དཀའོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་གཅིག་ལ་བཞི་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་འབྱུང་བ་བཞིའི་རང་བཞིན་དུ་མ་གྱུར་མོད། འབྱུང་བ་བཞི་པོ་དག་ནི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་རང་ བཞིན་ཉིད་ཡིན་ན་སྐྱོན་ཅི་ཡང་མེད་དོ་སེམས་ན།འདི་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། བཞི་ལའང་གཅིག་ཉིད་ཡོད་མིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བའོ།

意思是这样的：由根境分类而生起的十种色法，以及由触所摄的四大种性实体，凡是承许这些的，应当如此说明：凡是以大种为因的，即称为所造色，如是由大种所成即称为所造色。那些大种是否与彼非异，抑或是异体？对此，首先并非是非异体，因为它们不应成为能生故。不应理的原因是如同果之前的果一样，它们也是无故。或者，由于与彼无别故，果也应成为有，因此它不是果，因为它不是所利益故。即使强行承许它是彼之果，它们也不应依彼而成为果，然而事实并非如此。因此，依非异体的大种，对所造色所欲求的色法，不应理解为是它的果。
假若为了避免此过失而认为异体的大种是它的因，这也不应理，因为异体性未成立故。因为你们承许它们住于无别于未成立的色法故。如是，《释量论》作者在解释依托的色法时说：'彼依声亦胜义因，或与自所依，住于无差别，所依非余理。'以此偈颂说明诸大种与所造色无别而为其因。
若是异体，则不应理无差别，如瓶与毛毯。因此，仅由你们的承许，由于异体性未成立故，所造色也不从异体大种而生，此理得以成立。再者，即使对所造色而言，诸大种住于无差别性作为其所依，这一建立因相的理由，若是相互成立则应理，然而这也未成立，为显示此义而说：'一非有四性'等。
意思是这样的：假若所承许的十种所造色各自是四大种的自性，那么其中每一个由于与彼无别故，一性将失坏而成为四性，然而这是不存在的。若存在的话，则如同大种一样，眼等与色等也将成为身根所取，因此难以遮遣超越根境及根境差别所取性的过失。因此，一法中不存在四性。
对此若想：虽然如上所说的过失故，所造色不成为四大种的自性，但四大种是所造色的自性则无任何过失。这也不正确，因为'四亦非一性'。

།དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་བཞི་པོ་དག་གིས་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེ་དག་དེ་ལས་ཐ་མི་ དད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བཞི་ཉིད་ཉམས་ཤིང་།འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་བཞིན་དུ་གཅིག་ཉིད་ཁོ་ནར་འགྱུར་ན་བཞི་པོ་དག་ལ་གཅིག་ཉིད་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལ་དེ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཉིད་དང་། དབང་པོ་ཐ་དད་པའི་གཟུང་བ་ ཉིད་དག་ཏུ་ཅི་རིགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་དབང་པོས་གཟུང་བ་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བ་ལན་གདབ་པར་མི་ནུས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་བཞི་པོ་དག་ནི་གཅིག་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་དག་ཕན་ཚུན་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་ པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་རྣམས་ནི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་ལས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པར་གནས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ལ།དེ་དག་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུར་མེད་པ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་ནི་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ་ཇི་ལྟར་ ཡང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་སྐྱེ་བའི་སྒོ་ནས་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་དང་། དེའི་ཞར་ལ་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་བསལ་བ་མཛད་ནས་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ཉིད་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་མི་འཛིན་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་ འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་དབྱེ་བས་དངོས་པོ་པའི་ངོ་བོར་ཁས་བླངས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱར་རུང་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་དབང་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་བྱར་མི་རུང་བ་ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་ནི། ཤིན་ཏུ་མི་འཛིན་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྟག་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་འདི་ལ་མི་དམིགས་པ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་མི་འཇུག་པའི་ངོ་བོར་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་ལེན པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་འདོད་པའི་དོགས་པ་བསུ་བའི་ཕྱིར།རྟགས་ལས་ཤེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རྟགས་ཅན་གྱི་དོན་གོ་བར་བྱེད་པའམ། འདིས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་གོ་བར་བྱེད་ཅིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྟགས་ཡིན་ལ་དེ་ལས་ཡོད་ཅེས་གལ་ཏེ་སེམས་སོ་ཞེ་ན། ལན་ བསྟན་པ་ནི།རྟགས་དེ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་སྔར་དོན་བྱས་ཟིན་པ་ཡང་གྲུབ་པའི་མཐའི་གཞུང་འདིར་ཡང་བླངས་ཏེ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དབང་པོའི་གཟུགས་ནི་རྟག་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་གོ་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་ པས་དབང་པོའི་བློ་རྟགས་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ལ།རྟགས་དེ་ཡང་དབང་པོ་ཡོད་པའི་དུས་སུ་ནི་མེད་ལ་གང་གི་ཚེ་ཡང་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་དབང་པོ་གཟུགས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། འདི་ཉིད་ག་ལས་ཤེ་ན། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་ཕྱིར་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ པ་ཡིན་ཏེ།དབང་པོ་ཡོད་པའི་གོ་བྱེད་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་དབང་པོའི་བློ་རང་དབང་ཅན་ཡིན་ནམ། གཞན་དབང་ཅན་ཡིན་གྲང་ན། རེ་ཞིག་རང་དབང་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རེས་འགའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པས་རྟགས་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ དང་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་དབང་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དབང་པོ་ལ་ཡང་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་ན། དུས་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་དེ་དག་བསྐྱེད་བྱ་དང་སྐྱེད་བྱེད་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུར་ མངོན་པར་འདོད་པའི་དབང་པོ་ཡོད་པའི་དུས་སུ་བློ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟགས་དེ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཡོད་ལའང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

意思是这样的：当四大种所造色是一个自性的时候，它们以不异的自性而失去四性，如同所造色一样成为唯一性，但是四大种也不存在一性。如果它们有一性的话，就如同所造色一样，会有超越感官和各别感官所取的过失，因此会导致无法回答身根所取性不存在的过失。因此，四大种不是一性。
所以，由于四大种和所造色相互不成为彼此的本性，四大种与所造色不是无差别而住，也不是不存在。它们虽然如此不存在，但依靠它们作为因，所造色如何能成立呢？根本不可能。
因此，从生起的角度否定了所造色以及随之否定了四大种的实有性之后，为了从认知的角度否定它，所以说'由于极不可得'等。意思是说，由于四大种和所造色的区分，不能承认它们有实在的自性，也不能安立为有的名言。
首先，对于所造色即根性色不能安立为有的名言的理由是：'由于极不可得'，意思是因为永远是隐蔽的。这表明不可得即现量不能运作是理由。
如果有人认为可以通过比量了知，为了回应这种想法而说'若谓从相'。相是能表示有相之义或能了知隐蔽义的，若从此相认为存在的话，回答说'彼相亦无'。这里应该把'无'字与前文相连。
因为根性色永远隐蔽，所以认为应该通过果的返照而了知，因此承认根识为能相。但是当根存在时相不存在，当相存在时根已不存在。为什么这样呢？因此说'从因缘生故'。
这是说，作为根存在的能相，所承认的根识是自主的还是依他的？首先不是自主的，因为是有时有时无的，由于与根无关联故不应是能相，也不希望如此。如果说因为从因缘生故是依他的，那么对于根也要承认它是增上缘的因，但是同时的事物不能成为所生能生。因此，在所谓的因即根存在时，名为识的相并不存在。
如果问这有什么过失，所以说'于有等'。

།དབང་པོའི་གཟུགས་ཡོད་ཅིང་བདོག་པ་ལ་མེད་ཅིང་མི་བདོག་པ་ནི་རྟགས་སུ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་ མ་གྲུབ་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་མི་གྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་སོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་དབང་པོའི་གཟུགས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གོ་བར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ཚད་མ་གཞན་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱར་རུང་བ་ཡིན། །འདིས་ནི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་དབང་པོའི་གཟུགས་ལ་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མི་སྲིད་པར་བསྟན་པས་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱར་མི་རུང་བར་བསྟན་ནས་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི།ཡུལ་གྱི་གཟུགས་ལའང་གང་དུ་མེད། །ཅེས་བྱ་བས་དམ་བཅས་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་བློ་གཟུགས་འཛིན་གྱུར་ན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཟུགས་འཛིན་པར་གྱུར་ན་སྟེ། མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་གཞན་དག་ལ་གྲགས་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུགས་འཛིན་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས་སུན་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ནི། བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་གི་རང་བཞིན་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་བློས་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཡུལ་ཁོ་ན་མངོན་སུམ་དུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་དམ་བཅའ་བར་བྱེད་པ་གང ཡིན་པ་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དོན་དང་ཤེས་པ་དག་ལ་དུས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོར་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ་འདི་ནི་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་།།ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་གཅིག་དག་ལ་དེ་མི་སྲིད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གིས་འདི་མ་ངེས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ན་རང་གི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་རིགས་ན། རྣམ་པར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་ མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་སོ་སོར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡུལ་གཟུགས་ཁོ་ན་བཟུང་བ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་ཡང་སོ་སོར་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ཡང་བཟུང་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནང་དང་ཕྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་དག་ལ་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ་ ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་བསྟན་པ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་བརྙན་སྣང་བས་འཁྲུལ་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཤེས་པ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་སོ་སོར་སྣང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་གསལ་བས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་གསལ་བ་ དེ་ཤེས་པས་བསྐྱེད་པ་ཡུལ་གྱི་རང་གི་ཆོས་ཡིན་ཏེ།འདི་ནི་མ་རྟོགས་པར་གྲུབ་པའམ་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པ་ཡང་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་མ་བཟུང་བར་ཁྱད་པར་ཅན་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་རང་ཉིད་ མ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་དེ་ནི་འདི་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ལས་དེ་རྟོགས་ན་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་གཞན་ལ་རག་ལས་ནས་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདིར་རིག་པ་ཁོ་ནར་ཁས་བླང་ བར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཤེས་པ་ནི་དེ་མི་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་འདི་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་འདི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་བ་མི་འགྱུར་ལ། དེ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་ཡང་དོན་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་བས་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་ ལོང་བ་ཉིད་དུ་འོངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་པ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པར་ཁས་བླང་བར་མི་བྱའོ། །ལྐོག་གྱུར་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ན་དེ་ཡང་སོ་སོར་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ནི་བཟུང་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བས་བཟློག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེ་ཡང་ཤེས་པ་ལ་ སོ་སོར་སྣང་བ་ཡོད་ན་ཡང་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་མེད་པ་ནི་ཡུལ་ལ་ཡང་དེ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

对于感官形色存在与否，不能作为标志，因为以'未成立者不能成立'的道理。因此，感官形色既不能通过推理而了知，也没有其他量，那么怎么能够安立为存在呢？
由此说明，由大种所生的感官形色不可能有成立的量，因此不能安立为存在。为了说明'大种及大种所生的自性境色也都不存在'这一论点，所以说'若识能取色'等。
如果从感官所生的识能取境色，即成为现量时，这是重述他人所承许的现量取色，为了破斥而说'自己'等。自己的自性即自体为识所取，成为现量，而不是境的体性，这是其义。
这样理解：因为凡是主张唯境为现量所取的，必定承许境和识同时成为所取和能取的事物，而这不是由所作和能作的因缘所决定的，因为在同一时间这是不可能的。因此，这些必定是不确定的。
如果说因为生于自类故不是这样，这是不对的。因为如果是这样安住，则可以说是生于自类，但也不是安住，因为没有理由。如果说因为各别显现故唯取境色，那么当时识也是各别显现，所以也应成为所取。
如果说内外自性的差别是由于因缘的差别，这与未说明相同，因为影像显现可能有错乱。如果说识是隐蔽的，所以当时不是各别显现，因为由境明显而推知，那么这明显性是由识产生的境的自性，这既不是不了知而成立，也不是识存在的能立。
了知也不是由那个识本身，因为未取差别就不能了知有差别，以此理由，自身未了知的体性不应成为能了知者。如果由它自身了知，则成相互依赖。如果依赖其他识而成立，则成无穷过。
因此在此应当承许唯是了知。即便如此，识也应成为不能取彼。如果说这是识的性质，那么这就不会像识那样成为所经验的，而不经验它也不会经验境，这样一切众生都成为盲人了。
因此，不应承许识是隐蔽的。若非隐蔽，它也是各别显现，所以它成为所取的过失是不能遮破的。即使识也有各别显现，若无所取性，则境也应无彼，因为无差别故。

།གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་མེད་ན་ཡང་གང་ཞིག་སོ་སོར་སྣང་བ་དེ་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་ནི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ལས་གཞན་ནི་ནམ་ཡང་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར།བློ་བདག་རང་བཞིན་ཉིད་འཛིན་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་ཡུལ་གཟུགས་ཀྱི་ཡོད་པ་དགག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ པ་ལ་མི་དམིགས་པ་མངོན་སུམ་མི་འཇུག་པའི་ངོ་བོ་བསྟན་ནས།ད་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་འཇུག་པའི་ངོ་བོར་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མདོ་སྡེ་པ་དག་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དང་དུས་མཉམ་པའི་དོན་སོ་སོར་སྣང་བ་ཉིད་གཟུང་ བར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། འདྲ་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཤེས་པ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བ་ན་རྣམ་པ་མེད་པར་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དེའི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་ཤེས་པ་ཆོས་ཡིན་ལ། ཤེས་པ་ཡང་དོན་ལས་དོན་གཞན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་ཆོས་ནི་གཞན་གྱི་ཡིན་པ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། སྒྲོན་མ་གསལ་བའི་མུན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་པ་ཉིད་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རེས་འགའ་བ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ལ།དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཐུན་མོང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་གཏོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་ཏེ་རྟག་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་ པ་ཡིན་ཡང་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པའི་གཟུང་བར་ཁོ་བོ་ཅག་གི་འདོད་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་དེ་དག་གིས་དོན་འདི་བློའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལྡོག་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཟུང་བར་བྱ་བར་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་ན་དེ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་པ་བསྟན་པ་ནི།མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དོན་དང་བློའི་སྐད་ཅིག་དག་ནི་དུས་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གང་གི་ཚེ་དོན་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ་བློ་མེད་པ་ཡིན་ལ་མེད་པ་དེ་ཡང་གཟུགས་ནི་ཇི་ལྟར་འཛིན་པར་འགྱུར་ལ་ཞེས་སྦྱར་ཏེ། མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ ཏོ།།ཡང་གང་གི་ཚེ་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ་གྲུབ་པའི་བློ་དེའི་ཚེ་ཤུགས་ཀྱིས་དེ་ཡོད་པ་ཡིན་ཡང་འགགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་ཇི་ལྟར་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་ཡུལ་ གཟུགས་ཡོད་པ་དགག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་འཇུག་པའི་ངོ་བོ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་ངོ་བོའི་གཟུགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གཟུགས་མདོར་བསྡུས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕུང་ པོའི་ནི་གཏམ་ཙམ་ཉིད་དུ་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དག་ན་གཟུགས་གང་ཅི་ཡང་རུང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའམ། ནང་ངམ་ཕྱིའི་བདག་ཉིད་དམ། རགས་པའམ། ཕྲ་བའམ། དམན་པའམ། གྱ་ནོམ་པའམ། རྒྱང་རིང་པོ་གང་ཡིན་པའམ། ཐག་ཉེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་གདོན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམས་ཚད་མས་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་མདོར་བསྡུས་པ ལ་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་རིགས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་ཚེ་སྐད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

虽然没有所取境，但是凡是各别显现的就是识，如同乐等。因此，青等唯是识的本性，因为除了识的本性之外永远不会执取其他，所以说'识执自本性'是合理的。因此，这样在证成遮遣境色的存在时，已经说明了现量不转的本性，现在为了说明比量也不转的本性，所以说'无'等。经部师认为，由于会导致前述过失，故与识同时的各别显现境不是所取。那么是什么呢？是生起相似识的因。如是，当识生起时不是无相而生，因为如果青等没有其相，就会导致无有经验之过。经验是识的法，识也是异于境的他性。他者的法不应属于他者，如灯光的明亮不属于黑暗。因此，识本身具有行相。
这也是有时性的，所以依赖随顺的因缘，根等不是随顺的，因为是共同的。因此，能够赋予识相的如是相的因即是外境，虽然恒时隐蔽，但由于是因性，我们承许是识的所取。如是说者，由于以识的特征果的返体而了知此义，承许是以胜义谛比量所取，这也不合理，为了说明这点而说'无'等。因与果性的境与识刹那是异时的，当境存在时识不存在，不存在的它如何能取色？
又当从所缘等缘生起，即成就的识时，虽然由势力而有，但由于已灭，色无如何能取？意思是绝不能取。因此，这样证成遮遣境色存在的不可得比量不转的本性。因此，从识的角度也不成立大种及所造色的本性。如是色蕴的总体性怎么会仅仅是言说而已？如是安立色蕴者说，任何色，无论是过去、未来、现在，或内或外，或粗或细，或劣或胜，或远或近，将这一切总摄为色蕴之数，应当如是诵读。其中，如果以量成立过去等色的差别，则总摄为蕴的安立是合理的，但是这也没有，为了说明这点而说'当刹那'等。

།ཡང་གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་ལྟ་བ་གཉིས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་པ་བློ་ནི་གཟུགས་སྐྱེས་ཏེ་ད་ལྟར་བ་སྐད་ཅིག་མ་མི་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བཤད་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་བསྟན་པ་དེའི་ཚེ་ སྐད་ཅིག་པའི་བློ་དེ་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་གཟུགས་རྟོགས་པར་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ།མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་སྐད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གང་ལ་གཟུགས་ད་ལྟར་བ་བློ་ལ་ཉེ་བ་ཉིད་དུ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བ་མ་ ཡིན་ན།དེ་ལས་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་བསྐལ་པ་དག་གི་གཏམ་དུ་བརྗོད་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། འདི་ཡང་འདི་ལས་གཞན་པའི་དབྱེ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་མཚོན་པ་གཙོར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དབྱེ་བ་རྣམས་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ནང་དུ་མ་གཏོགས་པ་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོའི་བྱེ་བྲག་གི་ངོར་སྐྱེ་མཆེད་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་དག་ལ་གང་དག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཞེན་པར་བྱེད་པ་དེ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་མིག་དང་གཟུགས ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གང་ཚེ་ནམ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདིས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་དབྱེ་བས་གཟུགས་རྣམ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དབྱེ་བ་ བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གྲུབ་པ་དང་ཤེས་པའི་རིམ་པ་དག་གིས་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ནམ་ཡང་ཁ་དོག་དབྱིབས་དེ་དག་དང་། སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཐ་དད་པའི་དབྱེ་བས་ཡོད་ཅིང་བདོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དེ་གཉིས་ཐ་དད་པ་འཛིན་ པ་སྟེ་ཤེས་པ་གཟུང་བ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ལ་ཡང་ཐ་དད་པར་ཡོད་པའམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་འོས་པ་དག་ཡིན། འོ་ན་ནི་གཟུགས་དེ་རྣམ་པ་གཅིག་པུར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཟུགས་དེའང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་སོ།།འདིར་གྲག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཏོ། །དེས་ན་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ་གཟུགས་དེ་གཅིག་པུ་སྟེ། རྣམ་པ་གཅིག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་གྲགས་པ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་བཞིན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ནི་མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཇི་ལྟར་དྲང་བར་བྱ། གང་གི་ཕྱིར་མེད་པ་འགའ་ཞིག་འགའ་ཞིག་གི་རྟེན་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ཡང་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བསྟན་པ་ནི།མིག་བློ་མིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་གནས་ཏེ་སྐྱེ་བ་མཆེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །དེ་ཡང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལས་ལྷག་མ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡུལ་མཚུངས་པའམ། ཡུལ་མི་ མཚུངས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པ་གཞན་ནི་མི་སྲིད་དོ།།གཉི་ག་ལྟར་ཡང་མིག་དང་གཟུགས་དག་ལས་སྐྱེ་མཆེད་ཉིད་དུ་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར། མིག་བློ་མིག་ལ་འབྱུང་མིན་ཏེ། །གཟུགས་ལ་འབྱུང་མིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཡུལ་མཚུངས་པའི་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་དེ་མེད་པར་ བསྟན་ཏེ།བར་ན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཡུལ་མི་མཚུངས་པའི་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ཉིད་དུའོ། །དེའི་ཡུལ་ཉིད་དང་དེ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་དེ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། །དེས་ན་ཡང་བློ་སྐྱེ་མཆེད་གཉི་ག་ལས་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་ ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི།དེ་ནི་མིག་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་མིག་དང་གཟུགས་དག་ལ་སྐྱེ་མཆེད་ཉིད་ཡིན་པ་བསལ་ནས་མཚན་ཉིད་ལས་ཀྱང་གསལ་བར་བསྟན་པ་ནི། གལ་ཏེ་མིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

又当如是观察二见的刹那，心是从色生起，不执取现在刹那，如是所说。当如是显示时，彼刹那心如何能了知过去与未来之色，实不应理。此是其义。此中所说：虽然你承许现在色与心相近，然而并非成为所缘，由此过去与未来远离之说又怎么能有？此亦因无余分别而主要显示譬喻。是故由未了知诸分别故，色蕴不成立。
今于色蕴中不摄内自性之眼等及外色等，对所化众生差别而显示为处，对于执著彼为真实者，为断除彼等故，由观察眼处与色处二者门中显示一切处皆为自性空性故，说'何时亦'等。此中显示色处以颜色与形状差别而有二色之语句差别者，以成立与了知次第显示为不成立。
任何时候颜色形状等，如同蓝色黄色等一样，以差别分类而有与存在是不应理的。颜色与形状二者差别之能取即识亦是无有。于任何处若有差别或能成立之量，如何应当承许为实有？若谓彼色唯一相存在，故说'彼色亦'等。
此中'共许'之义为表示教证。故此义为：彼色唯一，即一相成立于教典中亦无共许。是故如所承许不成立故，色处是无有。若谓依眼与色生起眼识之教义如何解释？因为不应说无有某者是某者之所依故。为显示此亦无实义故说'眼识眼中'等。
因为处即是生起处，即是令生起之义。彼亦不过是生果。能生亦是对同境或异境之果，余相不可能。二者皆不应理，眼与色为处，如是：'眼识不生于眼中，不生于色中'，此说明无有同境之果作用，'中间无'此说明无有异境之果作用。意为不见彼境性与非彼境性故。
是故复次观察识从二处生起实为错乱，为显示此故说'彼于眼色'等。是故如是遮除眼与色为处性已，复从相上明显显示故说'若眼'等。

།ལྟ་བ་པོ་དང་ བལྟ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་མིག་དང་གཟུགས་དག་གི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་དེ།དེ་ལྟར་ཡང་། མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བརྟེན་བཅས། །དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་ཤེས་མིན། །གང་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ཆོད་པ་ཡི། །གཟུགས་ནི་མཐོང་བ་ཡིན་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་འཐད་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་མིག་བདག་ཀྱང་མཐོང་ངམ་མ་མཐོང་། གལ་ཏེ་དེས་བདག་ཉིད་མི་མཐོང་ན་གཟུགས་དེ་མཐོང་བར་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །འདི་སྐད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། བལྟ་བའི་བྱ་བ་དེ་ནི་མིག་གི་ཆོས་ མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་གདོན་མི་ཟ་བར་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་དེ་དག་གི་མ་ཡིན་པ་དེ་ཡང་གང་གི་དབང་གིས་གང་ལ་མཐོང་དུ་རུང་བ་དེ་ལ་འདི་དངོས་སུ་གང་གི་ཆོས་ཡིན་པ་དེའི་མ་མཐོང་བ་ལ་གཏམ་དུ་བརྗོད་པ་ལྟ་ག་ ལ་ཡོད།དེ་ནི་དེའི་ཆོས་ཉིད་དུ་མ་ཡིན་ཡང་མཐོང་དུ་རུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉན་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མིག་ནི་བལྟ་བའི་བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་མིག་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དེའི་མཚན་ཉིད་ལ་རག་ ལས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་གཟུགས་ཀྱང་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་དོན་གྱིས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ཉིད་ཉེ་བར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ནི། །དེ་ཕྱིར་མིག་དང་གཟུགས་བདག་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། བདག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རིགས་པ་འདི་ཉིད་གཞན་ལ་བསྒྲེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་མཆེད་ལྷག་མ་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རིགས་པ་གང་ཁོ་ནས་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་པ་དེ ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་མཆེད་ལྷག་མ་རྣ་བ་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ།།དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་དག་ནི་རང་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བརྒྱ་ལ་གཞན་འགའ་ཞིག་དེ་དག་ལ་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རང་ བཞིན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་དོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་དེའི་དོགས་པ་རྣམ་པར་གཅད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ནི།མིག་ནི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་གཞན་གང་གིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་ལྡན་ པ་ཉིད་དུ་དོགས་པར་འགྱུར་བ་དེས་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པར་ཡང་བྱ་དགོས་ལ་མཚན་ཉིད་དེ་ཡང་སྔར་བསྟན་པའི་རིགས་པས་དེ་ལ་ཡང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་དེའི་ནང་དུ་གཏོགས་པའི་ནང་དང་ཕྱིའི་ སྐྱེ་མཆེད་དག་ལ་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་དཔྱད་པ་དག་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་རྟག་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་བདེ་བའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་དེའི་རྒྱུ་ རེག་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འཕགས་པ་གཉིས་བསྟན་པ་ནི། གང་ཚེ་གཅིག་རེག་ལྷན་ཅིག་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ཉན་ཐོས་དག་གིས་ཚོར་བ་དངོས་པོ་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ ཡང་རྐྱེན་མེད་ན་མི་རིགས་པས་རེག་པ་ཡང་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་དེ་དག་གིས་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ།རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བའོ། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་འདིས་རེག་པར་བྱེད་པས་རེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནམ་རེག་ པས་རེག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ངོ་བོ་གྲང་།དེ་ལ་རེ་ཞིག་འདི་བྱེད་པ་པོའི་ངོ་བོར་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་པ་འདི་ནི་འདི་ལ་བྱེད་པ་པོ་དག་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་དག་ཡིན་ནོ།

观者与所观即是眼与色的性相，如是认为。如是说：'依眼见诸色，非依彼之识，以见断绝之，色故是见故。'此亦不合理，如是若承许为实有之眼，自身见或不见？若彼不见自身，如何能见彼色？'彼'字为余词。此说明：见之作用非是眼之法，若是彼之法性，则必定能见其自性。由于非彼等法性，依何而于何处能见，于此直接是何者之法性，于彼不见而言说，岂有是理？
虽非彼之法性，却应承许为不能见之法性。如同听者等，眼离见之作用故无有观者，故眼为空无性相，若尔，依其性相而有性相之色亦为无性相，此义已显示。为总结此义：'是故眼与色无我'，无我即是无自性，无实有之义。
为显示此理亦可类推于他，故说：'余处亦复然'。以何理而说眼处与色处无自性，以彼理而知余处耳与声等无自性。
是故如是一切眼等处虽已显示为自性空性，然或有人疑彼等以他性具有自性，为断彼等疑惑而说：'眼以自性空'等。此意为：彼等若以何他性而疑具有自性，则应具有性相，而彼性相以前说之理于彼亦不应理，故彼自性亦为空性。
是故如是于色蕴及其所摄内外处观察自性空性，即是观察彼自性之身常颠倒之因。今为显示乐颠倒生起之因，通过显示受蕴无自性及其因触无有而说二颂：'若一触同时'等。
声闻承许受于事物有自性。彼亦无因不应理，故彼等亦承许触为其因，如说：'触缘受'。彼亦不应理，如是此以此触故名触，是作者性耶？抑或以触而触故名触之性耶？
其中首先此作者性不应理，因为根、境、识三者于此是作者，彼等亦是不共之性。

།དེའི་ ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་བྱེད་པ་པོ་གཅིག་དཔེར་ན་མིག་རེག་པ་གང་རེག་པའི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་དང་ལྷན་ཅིག་པར་གྱུར་ཅིང་འབྲེལ་པའི་ཚེ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཞན་རྣམས་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །གཞན་ ཡང་གལ་ཏེ་སྐབས་སུ་བབ་པ་གསུམ་པོ་འདི་ལ་སྔར་གཅིག་བསྟན་པ་ནི་ལྷག་མར་གྱུར་པ་གཞན་དག་སྟོང་པ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པར་རིགས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལས་གཞན་གསུམ་པོ་རྣམས་རིགས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལ་ལྟོས་ནས་གསལ་བ་མང་པོ་ ཉིད་ཀྱིས་གཞན་རྣམས་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་མང་པོའི་ཚིག་ཏུ་བསྟན་པ་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་གཞན་དག་ལ་རེག་པ་དེས་སྟོང་ཞིང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་དེ་ནི་ནམ་ཡང་མི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ལྡན་པ་ཉིད་མི་བསྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་དེས་མི་སྟོང་པ་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ནི་སྟོང་པ་ ཉིད་དེ་བསྟན་པ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།བསྟེན་པ་མིན་ཞེས་སྦྱར་རོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རེག་པའི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ནི་གསལ་བ་སོ་སོ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཚོར་བའི་ རྐྱེན་རེག་པ་ནི་དུ་མའི་བདག་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་རེག་པའི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོའི་རེག་པ་ནི་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་བྱ་བའི་ངོ་བོར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། རང་གི་ངོ་བོ་གནས་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདུ་བ་ནི་འདུས་ ཤིང་རེག་པ་སྟེ།དེ་ཡང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་རྣམས་ཉིད་ལ་རིགས་ཀྱིས་མེད་པ་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྔར་བསྟན་པའི་རིགས་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་བཞིན་འདི་དག་ལ་འབྱུང་བ་དང་ འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་གནས་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་ལ་བྱ་བའི་ངོ་བོའི་རིགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པས་ཚོར་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཕུང་པོ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ག་ལ་ཡིན། ད་ནི་བདག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་གཞན་གསལ་བར་འདོད་པས་བསྟན་པ་ནི། ནང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ནང་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་། ཕྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་དེ་སྐྱེ་བའོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་ཤེས་མེད་དོ། །རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་པོ་འདི་ཉིད་སྔར་བསྟན་པའི་རིགས་པས་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་དེ་མེད་ ཀྱང་སྣང་ཞེ་ན།སྨིག་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཇི་ལྟར་སྨིག་རྒྱུ་བྱེ་མ་དང་འབྲེལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་རྣམས་དང་། ནོར་བུ་དང་སྔགས་དང་སྨན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཤིང་བུ་དང་འཇིམ་དུམ་ལ་སོགས་པ་སྒྱུ་མའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ནི་ བརྫུན་པའི་རྣམ་པ་ཆུ་དང་གླང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་སྣང་སྟེ་འོན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མ་རིག་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་གང་དང་གང་གི་བདག་ཉིད་དུ་སྣང་བ་དེ་ཡང་དེས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྟོང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་མེད་པ་ཡིན་ཡང སྣང་བ་མི་འགལ་ལོ།།དེ་ལ་གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་དམ་པར་མ་གྱུར་མོད་བདག་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་པོ་ཉིད་དུ་འགའ་ཞིག་གིས་ཁས་བླངས་པ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ཡང་སྙིང་པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ རྒྱས་པར་རོ།

因此，当作者一个，例如眼触，成为能完成触的作用的自性，与近前的本性相伴而关联时，其他色等是空的。'彼'是余下的。
又若于此三种情况，如前所说一者，余下其他是空，虽然应当如是显示，但为了显示其他三者是同理，依此以多数明显性而说其他是空，因此以多数词显示是不合理的。
又对于其他的触所空而离的本性，永远不是不空性，不依止具有性。若为彼所不空者亦是空性，显示此空性是因为事物性为主要的缘故，应配合'非所依'。
意趣是这样的：完成触作用的本性因为是各别差异的明显性故是多性，而触作为受的缘也不承认是多的自性。因此，完成触作用本性的触是不存在的。
为显示这也不应是作用的本性，故说'因无自性住'等。和合即是聚集而触，这也唯应在有根等时合理，而于无者则不然。这些也非有，因为无自性住故。
因为如前所说理趣观察，这些无有决定安住的大种及所造性的本性。因为如是于根等三者无有作用本性的道理。
因此无因故受也不存在，则其蕴如何能有？今为欲明显显示颠倒执我因缘的其他识蕴，故说'内及'等。
因为依内眼等及外色等处而生识，故是生。因此识无有，无有自性。因为所许为其因的二处，如前所说理趣无有自性故，此是意趣。
若问：如何虽无彼而显现？故说'阳焰'等。如阳焰因与沙关联故，日光，以及被宝珠、咒语、药等所执持的木块、泥团等幻化本性，虽显现为虚妄相的水、象等相，然而如所显现的自性是空，如是识也因为为无明所执持，凡显现为何等自性，彼即由彼而于真实中是空的缘故，虽无彼而显现不相违。
于此若作是念：识虽非胜义，然我为某者所许为识者性，彼亦应是真实。此亦非精要，因为'识'等广说。

།རྣམ་པར་ཤེས་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བྱ་བའི་བྱེད་པ་པོ་སྟེ། དེ་ཡང་ལས་དང་བཅས་པའི་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། དེས་གདོན་མི་ཟ་བར་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བྱ་བ་དེ་ཡང་སྔར་བསྟན་ པར་རིགས་པས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉི་ག་ལ་ལྟོས་ནས་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་པོ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་དག་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་ན་འདུས་བྱས་ ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ནི་དེ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་མདོ་བཞི་སྟོན་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མགུར་ནས་གསུངས་པ། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ། ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོགས་པ་བསལ་བར་མཛད་པར་བཞེད་ནས། ཐམས་ཅད་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་པ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་འདྲི་བར་བྱེད་ན། དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ངས་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འདུས་བྱས་རང་གི་ཆོས་ཉིད་དུ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ། སྐུར་པ་མ་བཏབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཏེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཉིད་ཀྱིས་མགུར་ནས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བསྙོན་ཡང་འགལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་ཡང ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།འདིས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཆོས་ཅན་བདག་དང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་ལ་ཚད་མ་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཚད་མས་གནོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་རྟེན་པ་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ ཁས་བླངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་དེའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་སྔར་རྒྱས་པར་བརྗོད་པའི་རིགས་པས་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་པ་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱིས་མེད་དོ་ཞེས་ཁས་བླང་བར་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ནང་དང་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་མེད་པའི་ཕྱིར་ ཤེས་པ་མེད་པ་འོ་ན་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་དེ་དག་རྟེན་དང་དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་དང་། དུས་དང་། རྫས་མཚུངས་པ་རྣམས་ ཀྱིས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་མེད་པར་བརྗོད་པར་མི་བྱ་བ་ཡིན་ནམ་ཞེས་ཕྱིར་རྒོལ་བར་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཙམ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མི་སྡུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།མི་སྡུག་པ་དམན་པའི་དངོས་པོ་ལ་སྡུག་པར་མཆོག་གི་རྣམ་པར་ཞེན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྐྱེན་ཏེ་དེ་ལས་གང་གི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་ ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་རྣམས་དངོས་དང་བརྒྱུད་པས་དངོས་པོ་འབྱུང་སྟེ་སྐྱེ་བ་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་འདི་རང་བཞིན་གྱིས་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོས་ཡང་དག་པར་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །མཚུངས་པར་ལྡན་པ་གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད་ན་འདིར་འདོད་ཆགས་ པ་དག་ཁོ་ན་ཉེ་བར་སྨོས་པ་ནི་དེ་དག་གསལ་བར་ཡང་དག་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་འདི་ལ་འདོད་པ་དང་དགྲ་བོ་དང་བར་མ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་འཁྲུལ་པ་ཙམ་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་དག་ལ་ཡང་ དག་པར་མེད་པ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད།དེ་ལྟར་ཡང་། ཕྲ་རྒྱས་སྤངས་པ་མ་ཡིན་དང་། །ཡུལ་ནི་ཉེ་བར་གྱུར་པ་དང་། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ཡིད་བྱེད་ལས། །ཉོན་མོངས་རྒྱུ་ནི་ཚང་བ་ཡིན། །ཞེས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ལ། ཡུལ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་ཁོ་ནར་མ་གྲུབ་ཅེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཕྱིར་དེར་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

所谓'能识者'是指识的行为的作者，由于它是具有业的行为，因此必须依赖于所谓'业'的本质，而色等的识这一行为如前所述理应不存在，由于它不存在，所以能知也不存在。因此，由于无有所知和能知，所以依赖于这两者而运作的能识者也不存在。
诽谤能知和所知，岂不是诽谤一切有为法吗？除此之外确实也没有任何存在。因此，为了消除'如何理解世尊如来亲口宣说的四法印中所说的一切有为法无常'这一疑问，而说'一切无常'等。
意趣是这样的：如果是就世俗谛而问，那时一切确实是无常，意思是'我并未否定任何有为法的自性共同存在'。如果是就胜义谛而言，则并非亲口宣说，因此即使否认也毫无矛盾，这是通过'或者'等来说明的。
这里表明：如同法的所依——我和虚空等事物由于无有量度性以及为量所破而不存在，因此依于它的常性也被承认为是能作性一样，无常性也由于它所依的有为事物如前广说的理由而明显是事物性，所以你们必须承认它不存在。
如果由于内外处不存在而无有能知，那么行蕴所摄的贪等与识相应也不成立，因为正如所许，它们是以心俱有而在所依、所缘、行相、时间和事物上相应的诸法成为相应性，那么岂不是不应说根、境和识不存在吗？对于持此反驳立场者，为了说明贪等这些仅从颠倒而生，以自性而言并非真实存在，而说'不净'等。
不净即是劣质事物上执著为净妙殊胜行相的颠倒，正因为它是因，所以是缘，由此贪、嗔、痴通过直接和间接而生起、成就事物。
因此，这贪、嗔、痴以自性即自体而言实不存在。虽然还有其他相应法，这里只提到贪等，是因为它们明显真实存在。
又如所说，由于在此对可爱、怨敌和中庸等色境也是以因性而存在，那么如何说明仅由迷乱所生而实不存在呢？如是也说：'未断随眠及境近，非理作意故，烦恼因具足。'对此，为了说明境并非唯一是它的因而不成立，而说'由于于此贪著'等。

།འདིས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཡུལ་གྱིས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཡུལ་གང་ཞིག་གང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་དེས་དེ་ཉིད་བསྐྱེད་དགོས་ན། བསྐྱེད་པ ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་ལ་རྟོགས་པ་པོ་གཞན་ནམ་དེ་ཉིད་དུས་གཞན་གྱི་ཚེ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་འདོད་པ་གང་ལ་སྣང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་སྤྱོད་པ་ན་འདོད་པ་དང་ལྡན་པས་འདོད་ཆགས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། དེ་ཉིད་གཞན་ གྱི་ཚེ་ཉིད་དམ་དེའི་ཚེ་ཀུན་དུ་རྒྱུས་ཞེ་སྡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ།དེ་ལས་གཞན་པས་ནི་གཏི་མུག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་པོ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡུལ་གཅིག་ལ་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གང་གི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་སྐྱེ་བར་ཉམས་ སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་སྟེ།འདི་དག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཇི་ལྟར་གོམས་པ་བཞིན་དུ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དག་ཁོ་ནས་སྐྱེ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། རྨི་ལམ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་ པོའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་དེ་ཉིད་ནི་རྟག་ཏུ་མངོན་པར་འབྲེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདིར་གཅིག་ལ་གང་གི་སྒྲ་མ་སྨོས་པ་ནི་འདུན་པའི་མཐའ་ཅན་གྱིས་དེར་གྱི་སྒྲ་འབའ་ཞིག་ལན་གསུམ་བརྗོད་པ་མ་འབྲེལ་བ་ལྟ་བུར་མཛད་པ་ནི་ལན་གསུམ་བརྗོད་པའི་ དེར་གྱི་སྒྲའི་དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་གང་གི་སྒྲ་དེར་གྱི་སྒྲས་སྒྲུབ་པའི་དོན་ལ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་དེའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་གང་ཁོ་ན་ལ་འདོད་ཆགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཞེ་སྡང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ལ་རྨོངས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཁོ་ན་ ལ་ཞེ་སྡང་བ་དེ་ཉིད་ལ་འདོད་ཆགས་པ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་རྨོངས་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཁོ་ན་ལ་རྨོངས་པ་དེ་ཉིད་ལ་འདོད་ཆགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ལ་ཞེ་སྡང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངག་གི་དོན་ཐ་དད་པ་འཐད་པ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ལ་འབྲས་བུ་མ་ངེས་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། ། གཞན་དུ་ན་ཡུལ་གཅིག་ལ་གང་གི་སྒྲ་འབྲེལ་པར་བྱས་ནས་དེ་ཉིད་ལ་འབྲས་བུ་མ་ངེས་པར་དོགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བས་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་བདག་ཉིད་ཡུལ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན ཅན་དང་རང་ཉིད་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་དེས་ན་ཡང་དག་པར་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྡུག་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་པར་མེད་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་བསྡུས་པའི་ ཆོས་རྣམས་ལས་གཞན་ནི་སྡུག་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་རྒྱུ་མེད་དེ།རྒྱུན་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་དག་ལན་ཅིག་ཕན་ཚུན་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟག་པའི་ཕྱིར། བསྐྱེད་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་དེ་ཡང་། །ཡང་དག་ཉིད་ དུ་ཡོད་མ་ཡིན།།ཞེས་སྨོས་སོ། །འདིར་འདི་མངོན་པར་འབྲེལ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་གང་དག་འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་དེའི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཡུལ་གྱིས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་གང་དག་གིས་འདི་ དག་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་ཉིད་མཚན་མར་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འདུ་ཤེས་ཀྱི་སྔོན་པོ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སེམས་པ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ གང་གི་ཕྱིར་གང་དག་གིས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པ་དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

这是说明：为什么如果境界能生起贪欲等烦恼时，那个境界以何种自性生起何种烦恼，就应当生起那个烦恼，但实际上并非如此。因为见到同一境界对不同的认知者或同一认知者在不同时候生起其他烦恼。
比如，当贪欲者面对欲望显现的境界时会生起贪欲，而同一境界在其他时候或当时会让嗔恨者生起嗔恨，其他人则会生起愚痴。
如此，由于不同认知者对同一境界最终会体验到贪欲、嗔恨和愚痴的生起，因此应当了知：这些烦恼只是由不如理作意和分别念的串习而生起，就像梦中所经历的欲望等境界一样，并非由外在事物所引起。
由于这个道理始终相连，此处对于某一境界未说'何者'一词，而是用带有意乐的'彼'字重复三次，看似不相连，实际上应当了知：由三次重复的'彼'字的含义力量所引申出的'何者'一词，与'彼'字所成立的意义按次第相连。
因此，正是对何者生起贪欲，对彼者生起嗔恨，对彼者生起愚痴。正是对何者生起嗔恨，对彼者生起贪欲，对彼者生起愚痴。正是对何者生起愚痴，对彼者生起贪欲，对彼者生起嗔恨。这样语义的差别是合理的，否则会显示对一切境界的果报都不确定。
另外，对一境界连接'何者'一词后，对彼境界果报不确定是有疑虑的。因此，贪欲等烦恼是相应的行蕴自性，不依赖境界，仅是颠倒的因缘，自身也是颠倒的自性，所以证成其无真实自性。
这也说明了可爱颠倒的运作因缘实际上是不存在的。因为除了行蕴所摄的诸法外，再无其他可爱颠倒的因，就相续而言，它们互为果报并无矛盾。
现在为了观察想蕴，说道：'所生分别念，真实性非有。'此处有何关联呢？因为有些人这样想：如果这些贪欲等不是由境界所生，因为不合理说彼为能生者，那么，能生起这些烦恼的取相为性的想蕴中的青等分别念应当是真实存在的，因为不合理说非真实者为因缘。为了说明这种想法也不正确，所以说明：如此认为能生起贪欲等的分别念，即使在世俗谛中被承认，在胜义谛中也因非真实而不成立。

།འདི་ཉིད་ལ་བརྟག་བྱ་གང་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཐད་པ་ བསྟན་པ་ནི།འདི་ལྟར་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྐྱེད་པ་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ཅུང་ཟད་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཅི་འདི་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་བདག་ ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་།ཅི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དམ། དེའི་ངོ་བོར་ཞེན་པ་གཞན་སེལ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་བདག་ཉིད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་གོ་ཞེས་ཁྱེད་ཅག་ཉིད་ཀྱིས་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་སྤྱིའི་རྣམ་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཀུན་ལས་ལོག་།དེ་ལྟར དེ་ནི་རྟོག་བྱེད་པ།།སྒྲ་དང་རྣམ་རྟོག་ཡོད་མིན་ཏེ། །སྤྱི་ཉིད་ལ་ནི་འཇུག་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གཞན་སེལ་བའི་ངོ་བོར་ཞེན་པ་ནི་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ཡང་། ཡང་དག་པ་ཀུན་རྫོབ་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོར་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ དངོས་པོར་འགྱུར་བ་མེད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་བརྟག་བྱ་གང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དེ་དངོས་པོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བརྟག་བྱ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་མེད་ན་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་གང་ན་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར། དེ་ཕྱིར་བརྟག་བྱ་རྟོག་པ་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ཀ་ཡང་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཞེན་པ་དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་གཞན་བསྟན་པ་ནི། རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་ལྟར་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་ཡང་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་མོད། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ གང་ཞིག་ལ་བརྒྱུད་པས་དངོས་པོ་ལ་རག་ལས་པར་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་དེའམ།དེའི་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་དངོས་པོར་མ་གྱུར་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་འདི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་འདི་སྐད་ བསྟན་ཏེ།གང་ཡང་བརྒྱུད་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་དངོས་པོ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་གཉི་ག་ཡིན་པ་འདི་ཡང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ ལྟར་ལན་གྱི་རྒྱུ་ལ་རག་ལས་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།འདི་ལྟར་རྟོགས་པའི་སྒྲས་རང་དགའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་བཟུང་བ་དེས་ན་དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་མེད་ཀྱང་མཚུངས་ པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།།འདི་ཁྱད་པར་ནི་འདི་ཙམ་ཡིན་ཏེ། སྔར་ནི་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ཕ་རོལ་གྱི་འདོད་པ་ཁོ་ནས་ཡང་དག་པའི་ངོ་བོ་གསལ་བ་ཡིན་ ལ།ད་ལྟར་ནི་རང་གི་འདོད་པས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གང་དག་གིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་གིས་དེ་དག་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་མི་འཐད་པའི་རང་བཞིན་རྣམས་དབུ་མ་པའི་ལུགས་ ཀྱིས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་བདེན་པའི་དངོས་པོར་ཞེན་པའི་གདོན་གྱིས་བཟུང་བ་དེ་དག་ཁོ་ན་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚུལ་འདི་རང་གི་མངོན་པར་འདོད་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་བསྟན་པས་གདོན་མི་ཟ་བར་ ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཡང་དག་རྟོགས་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

对于'应当观察此等'等论述正确性的阐述，其意趣如下：因为所谓分别，在生起时必定会对某事物进行分别，若无分别对象则不应成立分别自身。
关于此点，是否此分别的对象不是自身，而是世俗谛中自相的本质，或是遣除他法的执著性质？首先，不可能是自身，因为你们自己已经否定了'分别不能分别自身的本质'。
也不可能是非自身的自相本性，因为那是以遍离一切而成为极其特殊的本质，而此是以共相的方式运作。如说：'彼之本质离一切，如是彼成能分别，声与分别皆非有，因为趣入共相故。'
虽然遣除他法的执著性是所分别的对象，但由于在胜义世俗的事物本质中并不存在，所以所分别对象并非实有，因此分别也非真实。
这正是在说明：任何作为分别生起之对境的所分别对象都不是实有。若所分别对象非实有，则分别也绝非实有之本质。
因此说'所分别与分别'二者皆是空性，意即并非如所执著的那样存在。
对此另外说明理由：'因从缘所生'等。其意趣是：虽然一切分别因无实在联系而非实有本质，但对于那些认为通过间接依赖实物而运作的推理等分别，或认为其所分别对象怎能非实有的想法，为此示现此理由。
这表明：凡是间接产生推理等分别的实物，以及推理等分别，这两者都是因缘所生，即如同幻事等一样，依赖众多因缘而生，故无真实自性，是空性。
如是，由'分别'之声也包含自主分别，因此虽然它不依赖外在事物，但因依赖等无间缘而生，应当了知其自性空性。
此中差别仅在于：先前是依对方观点显示所分别与分别无真实本质，现在则是依自方观点。
因此，对于那些承许色等诸法真实存在者，以他们自己的教义观察时都不能成立，更何况以中观论点而言。
现在，对于那些被实有执著之魔所执持者，以此空性之理显示随顺自己所欲求的解脱，说明必须承许此理，故说'为正通达故'等。

།གང་གི་ཚེ་ཡང་དེ་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སོ་སོར་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམ་ པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རང་བཞིན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་ཤིང་མངོན་དུ་བྱེད་དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་པ།དེའི་ཚེ་ཡང་དག་རྟོགས་ཕྱིར་ཏེ། །དེས་ན་མ་རིག་པ་མེད་ཅིང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ།།ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་པོ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ན་ཉི་མ་ཤར་བ་ལ་མུན་པ་བཞིན་དུ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ལུས་དང་། ཚོར་བ་དང་། སེམས་དང་། ཆོས་དག་ལ་བརྟེན་པ་དེ་དག་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་ དང་།བདག་དང་། སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཞེན་པའི་ངོ་བོར་གོ་རིམས་འཇུག་པ་རྣམས་ནི་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། ལུས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རིགས་པས་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཡིན་ལ། གང་དག་རང་བཞིན་སྟོང་པ་དེ་དག་ནི་རྟག་པ་ཞེས་ བྱ་བ་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དངོས་ཡོད་རྟག་དང་མི་རྟག་ཉིད། །ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་མི་འཇུག་ན་མ་རིག་པ་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་མེད་ཕྱིར་ཏེ་མ་རིག་པ་དེ་མི་འཇུག་ན་འདུ་བྱེད་ རྣམས་ཏེ།བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་མི་གཡོ་བའི་ལས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམས་མི་འབྱུང་སྟེ་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བསྟན་པས་རྒྱུ་མི་འཇུག་པས་ན་འབྲས་བུ་མི་འཇུག་པའི་རིམ་པས་ལྷག་མ་སྟེ། ལུས་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་ བའི་ཡན་ལག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒ་ཤིའི་མཐར་ཐུག་པ་མི་འཇུག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།འདི་ཉིད་ལ་འཕགས་པའི་ཕྱེད་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ལ་ཤིན་ཏུ་གྲགས་པ་བསྟན་པ་ནི། གང་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་གང་རྒྱུར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་སྟེ་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུར་མངོན་པར་འདོད་པ་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ།རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་དེ་ལ་དངོས་སུ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ངེས་པ་ན་རྒྱུར་མངོན་པར་ འདོད་པའི་དངོས་པོ་དེ་མེད་ན་འབྲེལ་པ་མིན་ན་མི་འབྱུང་བ་སྟེ་མི་སྐྱེ་བའོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཡན་ལག་སྔ་མ་སྔ་མ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་མི་འཇུག་པར་བསྟན་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐར་པ་ཐོབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཚུལ་འདི་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རིགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར།ཕ་རོལ་པོ་དག་གིས་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་ཚུལ་འདི་ཁོ་ན་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ ཙམ་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་དགོངས་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དངོས་དང་དངོས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་སྟེ། སྡུག་ བསྔལ་གསུམ་གྱིས་ཟིན་པའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ནི་འཁོར་བའོ།།དེ་བཞིན་དུ་གང་ཡོད་ན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་སྟེ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དེའི་རྒྱུའོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། འཁོར་བ་ལྡོག་ པའི་མཚན་ཉིད་ཐར་པའོ།།དེ་བཞིན་གང་ཡོད་ན་མི་འབྱུང་བས་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དག་གི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ལམ་མོ། །དངོས་པོ་དག་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ནི། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་རྣམས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་ འབྱུང་དང་འགོག་པ་དང་ལམ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའོ།།འདུས་བྱས་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་དང་ལམ་རྣམས་སོ། །འདུས་མ་བྱས་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པའོ།

当如是对色等诸法以真实性作个别观察等修习圆满所生起的出世间无分别智慧之真实性无自性相了悟、现前、通达之时。
彼时由于真实了悟的缘故，无明不存在且不会生起，因为它是从四颠倒所生。
当见到真实性时，这四种颠倒如同太阳升起时的黑暗一样消失无余，如是思维。
因为依于身、受、心、法等，执著其为常、乐、我、净相的次第生起，被认为是无明的因相。
如前所说的道理，这些身等也是自性空，凡是自性空者，不应说为常，也不应说为无常，如说'若有实法常与无常，如何有此理？'
因此，由于无有所依，颠倒不生起，则无明不生起，如是宣说。
由于彼不存在的缘故，即无明不生起时，诸行即福、非福、不动业的差别也不会产生、不会生起。
如是，由于刚才所说的因不生起，则果不生起的次第，其余即依身缘起支中的识等乃至老死为止，应知是不生起之法。
对此，圣者以半偈对他方广为宣说：'任何'等，即任何欲求果的事物依于欲为因的事物，即缘起而生的欲求果的事物从彼生起，即当确定直接从欲为因的事物生起时，若无欲为因的事物则无关联而不生起。
'因为'等是余下的内容。因此，由于前前支不具足，后后支不生起的宣说，显示十二缘起支寂灭相的解脱相应之理，此理非不合理，因此他方也必定应当承许此理，如是宣说。
仅此不应认为涅槃相同，因为此中有大差别存在。
为显示此差别，故说'有与无'等。
由于能生起故为有，即为三苦所摄的果位五取蕴相是轮回。
如是，由于有则生起故为有，即业和烦恼相是其因。
无即是无，即轮回还灭相的解脱。
如是，由于有则不生起故为无，即对治业和烦恼的道。
诸有与诸无即有和无等，即苦、集、灭、道等。
有为法即是苦、集、道。无为法即是择灭。

།འདུས་བྱས་རྣམས་དང་འདུས་མ་བྱས་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ཏེ་མདོ་སྡེ་ པ་དག་གིས་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚིག་གིས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ཡིན་ལ།བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་གིས་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་པའི་མིང་གིས་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དབྱེ་བས་བསྡུས་པས་དགོངས་པས་ མིང་གི་དབྱེ་བ་སྨོས་པ་ན་ཟློག་པར་དོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་དག་གོ། །དེ་དག་ནི་ཞི་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ ཉེ་བར་ཞི་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཚུལ་འདི་ལ་རིགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ནི་གཟོད་མ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ། གང་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་སྟོང་པའོ། །གང་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་དང་ རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་འགོག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་འགོག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་འགོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྒྱུའི་གཉེན་པོ་ལམ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁོ་ན་ཐར་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་གི་ཐེག་པ་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དངོས་པོར་གྱུར་ པ་ཉིད་ཀྱང་།དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། རྒྱུའི་གཉེན་པོའི་ལམ་སྐྱེ་བ་ན་དེ་འགོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟོད་མ་ནས་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་དེའི་ཕྱིར་ཐེག་ པ་འདི་ལ་ནི་ཁྱད་པར་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་མྱང་འདས་ཉིད་ཐར་པ་དམ་པ་ཡིན་ན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡན་ལག་བཅུ་ གཉིས་ཀྱིས་འཇུག་པའི་རིམ་པའམ་ལྡོག་པའི་རིམ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བ་འཁོར་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པས་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤིའི་བར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པ་འགོག་པས་འདུ་བྱེད་འགོག་།སྐྱེ་བ་འགོག་པས་རྒ་ཤི་འགོག་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་རིམ་པ་གཉིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་དང་དེར་བསྟན་པ་ཇི་ལྟར་ན་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། ཐལ་བར མི་འགྱུར་ཏེ།དངོས་པོ་འཇུག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་རྟོག་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་རྨོངས་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་ཉམས་པའི་ བློའི་མིག་ཅན་གྱི་རྟོགས་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པའི་འཇུག་པ་ལ་ལྟོས་ནས།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་རིམ་པ་གཉིས་སུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་བསྟེན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་དངོས་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ འཕགས་པ་གཉིས་སྨོས་སོ།།རྒྱུ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ལས་སྐྱེས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་རྟོགས་པ་གང་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་བརྫུན་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་བརྫུན་ པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པས་མ་རིག་པར་གསུངས་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཀུན་རྫོབ་འདིའི་རྐྱེན་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཡན་ལག་ བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཆ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཡིན་ཏེ།འབྱུང་ཞིང་རྒྱུན་དུ་སྐྱེ་བ་ནི་སྲིད་པའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ།

有为法和无为法即是有为和无为诸法，经部宗以有和无的词语来安立苦等诸法的名言，而毗婆沙师则以有为和无为的名称来安立。通达者以分类归纳的意趣而说明名称的差别时，不应怀疑相违。既是有和无，也是有为和无为，即是有和无以及有为和无为。这些寂静即是自性寂灭的涅槃，应当如此理解。
如是，苦从本初即未真实生起，所生起者即是自性空。自性空者非因，自性非因者即非灭。非灭者即非灭因对治之道理。因此，诸法自性涅槃即是解脱。
在其他乘中，苦成为实有，从如是因而生起，当对治道生起时即是灭，因此并未承许苦等诸法本初寂灭相的涅槃。因此，此乘殊胜。
对此有如是思惟：若诸法自性涅槃即是殊胜解脱，则不应有三种烦恼因相的十二缘起支的流转次第或还灭次第。因此，应无所断所取、轮回涅槃的差别，则'无明缘行'乃至'生缘老死'，以及'无明灭则行灭'乃至'生灭则老死灭'等世尊于诸处所说的二种缘起次第，岂不成无果？
不会无果。虽然就实相而言，一切法自性即是涅槃，但就无始以来颠倒分别习气自性愚痴翳障所损慧眼的了悟者的了悟趣入而言，彼即许有二种缘起次第。为说明此义，说'从因缘所生法'等二圣句。
对于从因取因缘及俱有缘所生诸法，如实通达即缘起性如幻等虚妄相而了知为非虚妄相，为开示一切众生故，佛说为无明，即是说此是世俗大苦蕴的缘起之义。由于在此无明中具有十二支的部分，故为十二支，流转相续即是余说的轮回之轮。

།གང་གི་ཚེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ཐོས་པ་དང་། བསམ་པ་ དང་།བསྒོམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་པ་ཚོགས་དང་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པས་དངོས་པོ་དེ་དག་ཉིད་སྟོང་པ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པར་ངེས་པ་སྟེ་སོམ་ཉི་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་དེ་དག་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་དག་ཡིན་ན། དེ་མ་ཐག་ཏུ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ ས་རྙེད་པའི་ཡང་དག་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་སྐྱེ་བ་དེ་གང་ལས་སྔར་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་མི་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་རིག་པ་འགོག་པ་ཡིན་ལ། མ་རིག་པ་འགོག་པ་དེ་ཉིད་ལས་ཀྱང་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་སྲིད་ པའི་འཁོར་ལོ་འགག་པ་སྟེ།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། མདོ་ལས། དངོས་པོ་ཞེས་རིགས་ལ་གཅིག་གི་ཚིག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །གཞན་དུ་སྔར་དངོས་པོ་རྣམས་མང་པོ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་གང་དག་ལ་མདོར་གསལ་བ་གཅིག་ ཡོངས་སུ་བཟུང་ན་སྐབས་སུ་བབ་པའི་ཉམས་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་འདི་ལྟར་དངོས་པོའི་འཇུག་པས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་ཉིད་དུ་ཡིན་ན་ཡང་རྟོགས་པ་པོའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྟོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་ སྐྱེ་བ་དང་འགོག་པའི་རིམ་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྤང་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བ་དང་།འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡོད་པས་དེ་དག་སྤང་བ་དང་། བླང་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པའི་ལམ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ལ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་བསྟན་པ་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་རིགས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདུ་བྱེད་དྲི་ ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བའམ། འགག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཚོགས་པ་དེ་དང་དེ་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པའི་དབང་གིས་འཇིག་རྟེན་ལས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ མ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནོ།།འདྲ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདི་ལ་དངོས་འགའ་ཡོད་མིན་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་འདི་ལ་དངོས་པོ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་། དངོས་མེད་དེ་འགོག་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཏེ། དོན་དམ་པར་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། འདི་དག་ནི་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ཡང་དངོས་པོ་འདུས་བྱས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཡང་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་སྟེ་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།།དོན་འདི་ཉིད་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཐེག་པ་གཞན་དུ་འགལ་བ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཕགས་པ་གཉིས་སྨོས་པ་ནི། དངོས་ཀུན་རང་ བཞིན་སྟོང་ཡིན་ནོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དངོས་པོ་འདི་ལ་དེའི་ཕྱིར། །ཞེས་ཁོང་ནས་དབྱུང་བར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཀུན་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ གནས་པ་ཡིན་ན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཚུངས་པ་མེད་པ་སྟེ།སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་སོགས་པས་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་འདི་འདྲ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་སྟེ། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་བརྫུན་པ་ཀུན་རྫོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཐེག་པ་གཞན་དུ་འདི་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཞེ་ན། བསྟན་པ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི། དེ་ཙམ་གྱིས་འགལ་བ་ཅུང་ཟད ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

任何时候，当听闻、思维、修习这个显明一切法无自性的大乘，由资粮道和加行道所摄的闻思修本性的智慧，确定且毫无怀疑地了知那些事物是空性的、远离自性的时候，如果他们如此了知，则立即获得欢喜地的清净见道，不会产生前述特征的愚痴。
其不生起即是无明的灭除，由于无明的灭除，十二缘起轮回也随之灭除，即使在世俗谛中也不生起的意思。
经中'事物'一词应理解为单数。否则，之前已经说明诸事物为复数，若在经中执取为单数，则会有违背语境的过失。
因此，虽然诸法本来寂静，但依据能证者的差别而言，缘起中有生灭次第的显示，在世俗谛中有应断应取、轮回涅槃的差别，为断除它们而说示的道路在世俗谛中也不相违，所以世尊的教法是有果的。
这也是合理的，因为虽然诸事物远离真实生灭，但在世俗谛中是有生灭的，所以说'诸行如同干闼婆城'等。如同干闼婆城等虽然没有真实的生灭，但依靠各种因缘和合的力量，世间也并非不见其生灭，一切有为法都是如此。
为了明显说明相似的原因，说'此中无有实物'等。因为在干闼婆城等中，没有任何实有的生起和实无的灭除，这是就胜义而言，因为这些都是依缘而生的缘故。
因此，应当了知有为诸法的自性也因为是依缘而生，所以是空性的，远离真实生灭。
为了总结此义及遣除其他乘中的相违，说两个偈颂：'诸法皆空性'等。'是故于此法'应补充理解为：因为一切有为法如同干闼婆城等相似，所以一切法自性空性，本来涅槃，然而等正觉世尊、如来、无与伦比者、超胜一切导师者，示现诸法缘起，即是依靠因缘等而生起，如同干闼婆城等的生起一样是虚妄世俗的意思。
那么，如何在其他乘中说此即是真实呢？虽然如此宣说，但这丝毫没有矛盾。

།གང་གི་ཕྱིར་དམ་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དོན་ཏེ་ཡུལ་སྐྱེ་བ་འདིར་ཟད་པ་ནི་འདི་ཙམ་གྱིས་ཆད་དེ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་བརྫུན་པའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་ ཆད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་འཇིག་རྟེན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་མ་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དེ་ལ་གྲགས་པའི་ཐ་སྙད་ནི་སེམས་དང་ངག་དང་ལུས་ཀྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པ་དང་། འཇུག་ པའི་ངོ་བོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཏེ་དེ་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་འདོད་ནས་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁས་བླངས་ནས་མ་ཆགས་ཤིང་མ་ཐོགས་པའི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་སྣ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དེ་དོན་གྱི་ཚོགས་མ་ལུས་པར་ཡང་དག་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་བརྟགས་པ་སྟེ།ཚིག་གིས་བསྙད་ཅིང་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འཕགས་པ་དང་འཕགས་པ་མ་ཡིན་ པའི་སྐྱེ་བོའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ཁོ་ན་དོན་མི་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྟན་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ལ་ཡང་གང་དག་ལ་ སྐྲག་པ་འབྱུང་བ་དེ་དག་ལ་དེའི་དགོངས་པ་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་སྐྲག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཅན་མི་འཇིག་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ལ་ལྟོས་ནས་བསྟན་པ་འཇུག་ པ་ན།འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་མི་འཇིག་པ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་དག་གི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པ་སྟེ་དོན་དམ་པར་ཆོས་བསྟན་པ་ཅི་ཡང་མཛད་པར་འགྱུར་བ་མེད་དེ། ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གཞག་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་དྲི་མ་མེད་པ་འདི་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། སྐུར་པ་འདེབས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཆོག་ཏུ་ཟབ་པ་མི་ཤེས་པ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ ཕྱིར་ཚུལ་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཚུལ་འདི་གང་དག་སྐྲག་པ་དེ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་གྱིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པའི སངས་རྒྱས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་ཅིང་བསྟན་པ་མ་རྟོགས་ནས་ཏེ།དགོངས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ངེས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པ་ཅི་འདྲ་བ་གང་ཡོད་ན་སྐྲག་པ་མི་སྐྱེ་བ་དེ་གསལ་བར་བྱ་བར་བཞེད་པ་ནི། འདི་བརྟེན་ འདི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་འདི་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། བརྟེན་ནས་འབྲས་བུར་མངོན་པར་འདོད་པ་འདི་འབྱུང་བ་སྟེ་སྐྱེ་བ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་ལ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཚུལ་འདི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་འགོག་པར་མི་མཛད་པ་སྟེ་མི་སྤོང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་པའི་བསྟན་པ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་པ་དེ་ལ་ནི། །རྟེན་འབྱུང་གང་དེ་རང་བཞིན་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་པ་ཉིད་དོ།།གང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཡང་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་ཉིད་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པ་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་དེ་སྣང་བ་དེ་གང་གིས་ན་ཡོད་དེ། ཇི་ལྟར་ཡང་དེ་ཡོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཅེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ངེས་པའོ།

由于殊胜的出世间无分别智后得清净世间瑜伽智的对境，此生即已尽，如幻等虚妄相已尽，此为其义。
所谓世间言说，即是世间凡夫未入圣道的有情界中所流行的言说，以心、语、身的差别分为三种，即依于了知、言说、行为的本性。为摄受彼等，为令趣入胜义，承许后以无著无碍清净智慧通达一切诸法一切行相，即是诸佛世尊一切智者，如实观察一切种种无余义聚颠倒，以言词宣说开示，此为其义。
因此，依于圣者与非圣者言说的差别，如来此一切教法皆无相违之义，此为所安立。
因此，如是世尊所说一切法无有过失，然对于有所畏惧者，为显示不了解其密意即是畏惧之因，故说'世间有法不坏'等。
由于如是依世俗谛与胜义谛二谛而趣入教法时，世间法教不坏，因为未舍世俗生灭等。如是胜义中说法亦无所作，因为无少许法性可立，即无增益之义。
因此，此无垢乃离增益损减过失故极为清净，为令不知最甚深法性者得知故，于此空性乘中，对此无垢理趣生畏惧者，即是未了解如实安住法性如是开显的诸佛如来所说开示，即未确定如实密意法性之义。
此中欲明了何种法性决定而不生畏惧，故说'此依此生'等。
于此所许为因之事物为所依，依此所许为果之此生起，即生起，因为此缘起理趣为一切世间所共许，故不遮止世间理趣缘起法，即不舍弃，此即是依世俗谛教法的决定。
依胜义谛则：缘起即无自性，即胜义中如幻等非有。
若有人承许胜义中非有者为有时，如其所现，以何为有？如何亦不成有，此即胜义决定。

།ད་ནི་གང་དག་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རིགས་ཅན་ རྣམས་དང་།གང་ཡང་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རིགས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འདི་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་འདི་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས། ཚུལ་འདི་ རིགས་པས་རྗེས་དཔོག་གང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོས་བྱང་ཆུབ་དམ་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྒྲུབ་པ་པོ་གང་ཐོག་མར་ལུང་ལས་ཐོས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་པས་ སྟོང་པ་ཉིད་བདུན་ཅུ་པས་བསྟན་པའི་ཐེག་པ་དམ་པའི་ཚུལ་འདི་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་རིགས་པས་ཏེ་འཐད་པས།རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ལས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་སྟེ། རིགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་བསམ་པའི་རང་བཞིན་ཤེས་པས་ངེས་པར་བྱེད་པའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དད་ལྡན་ཏེ་ མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དད་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའོ།།ཡང་དག་ཚོལ་ལྷུར་ལེན་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཡང་དག་ཚོལ་བ་དེ་རྗེས་སུ་ཚོལ་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་པ་དག་གིས་གོམས་པའི་རིམ་པས་རྟོགས་པའོ། ། དེར་ལྷུར་ལེན་པ་ནི་ཡིད་གཞན་དུ་མི་གཏོད་པའོ། །དེའི་བར་དུ་ཡང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ལས་གདམས་ངག་ཐོབ་པ་ན་ཡང་ཆོས་བསྟན་འགའ་ཡང་མི་བརྟེན་པ་སྟེ། ཆོས་ནི་ཤེས་བྱ་དང་། སྤང་བྱ་དང་། རྣམ་པར་དག་པ་ལ་སོགས་པ་གང་བསྟན་པ སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གདམས་ངག་གིས་སྟོན་པ་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་མི་བརྟེན་པ་ཆོས་སྟོན་པ་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་སྟེ།ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ནི། །སྒྱུ་མའི་སེང་གེས་ཉམས་བྱེད་པ། །བདེན་མིན་དེ་བཞིན་ལོག་རྟོགས་ནི། ། དེ་ཉིད་ངེས་པར་ཉམས་པར་བྱེད། །ཅེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་མོས་པ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་དེ་ལྟར་གོམས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་ལ་ལྷག་པར་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད པ་དང་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་སྤངས་ནས་ཞི་བ་སྟེ།དེ་དག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་ཅིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པར་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཡང་བདག་ཉིད་འཁོར་བའི་ སྡུག་བསྔལ་ལྡོག་པར་འདོད་པས་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་སྟེ།རྐྱེན་འདི་སྐྱེ་བ་ག་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྐྱེན་འདི་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་རྐྱེན་འདི་པ་སྟེ་བདག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་འབའ་ཞིག་ལ་དེ་ནི་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པའོ། །འདི་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་སྟེ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ བཞིན་དུ་བརྫུན་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་།སྦྱོར་བ་དང་། མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་རིག་པས་རིག་ཅིང་ཁོང་དུ་ཆུད་ལ། དེ་ཤེས་ནས་ཀྱང་ལྟ་ངན་དྲ་བ་ཀུན་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་དང་མཐར་འཛིན་དང་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྟ་བ་གང་བདེན་པ་མཐོང་བ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་། འཁོར་བའི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངན་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་དང་དེས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ནི་དྲ་བ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དྲ་བ་སྟེ། འཆིང་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཀུན་མ་ལུས་པ་ལྡོག་པ་སྟེ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་མི་ལྡན་པར་བྱས་པ་དེས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་འདོད་ཆགས་དང་། རྨོངས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། དེས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ང་རྒྱལ་སྤང བའི་ཕྱིར་ཏེ།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སྤངས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་གི་དྲི་མའི་གདོན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གོས་པ་ཡིན་ལ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོས་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པར་བྱའོ།

现在，为了使那些具有圆满正等菩提种性的人们和那些具有下等菩提种性的一切人都能趣入此法，为了通过显示此法能成就所欲得果的方式来显示其具有重大意义，而说两个偈颂：'此法以理推度者'等。
其中第一偈颂使具有殊胜菩提种性的人们能够正确理解。发起菩提心的修行者，最初从经典中以闻所生慧了知七十空性论所说的殊胜乘法之后，以理即以正理，从缘起等因相推度，以思所生慧决定。
此后具足信心，即具足胜解相的信心。专注于如实寻求，即以相应、见道、修道等渐次修习而了悟一切法无自性的如实寻求。专注于此即是心不散于他处。
在此期间，即使从诸佛菩萨处获得教诫，也不执著于任何所说法，即于诸佛菩萨教诫所说的所知、所断、清净等任何法都不执著，对任何说法都无执著，因为如'如幻象之象，为幻象狮子所坏，非真实，如是邪见，为真实所破'之理，于一切违品和对治品都获得如幻般的胜解。
若如是修习而入于殊胜境界者，即舍离无实、轮回、涅槃等而得寂静，即于彼等无执著而获得一切种清净，意即获得无住涅槃。
又若欲以自身止息轮回苦而了知缘起性，即缘此生起何有，彼即是缘起，彼即缘起，即由无我性而唯是缘起，此即是缘起性。
于此如是体性，即以受、加行、见等智慧了知如幻等虚妄自性。了知此已，一切恶见之网，即身见、边执见、邪见、见取见、戒禁取见等见，因与见真实相违且为轮回根本故为恶，彼等及由彼所表征的见所断贪等随眠，因如网故称为网，因为是系缚处。
彼一切无余止息，即由见道令不相应，由此为断除出世间修所断贪、痴、嗔及由彼所表征的慢故，即由出世间修道获得断除。
由离一切烦恼垢染故而无染，涅槃即彼，'彼'是圣者各自所证知。

། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཐོབ་པ་སྟེ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གང་ལ་དངོས་པོ་པ་ཉིད་དུ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་མཐོང་བ་སྡུག བསྔལ་ཟད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ན།དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དགོངས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་རྒྱལ་བ་བསྐྱེད་མ་ལས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་དོན་ཆེན་པོ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྐལ་པ་མི་ཉུང་རབ་གོམས་པའི། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་བློ་ཆེ་བའི། །འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཆེ་མཆོག་གི་།གཞུང་གང་ལ་ནི་བདག་བློ་གང་། །དེ་ལྟ་ན་ ཡང་གང་གི་ཕྱིར།།བདུན་ཅུ་པ་འདིར་མཁས་གང་གིས། །ད་ལྟ་ཡང་ནི་དོན་བྱེད་ཚུལ། །འབད་བྱས་མེད་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །སློབ་དཔོན་དམ་པ་ཟླ་དཔལ་ཞབས། །བརྟེན་ནས་བརྒྱུད་པའི་མན་ངག་འདི། །བདག་བློའི་ནུས་པ་ཐོབ་པ་ཡིས། །བདག་གི་རྨོངས་པ་འདིར་ འཁྲུལ་གང་།།ཅུང་ཟད་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ། །ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བཟོད་བྱས་ཏེ། །གང་ཕྱིར་བདག་འདྲ་ཀུན་མཁྱེན་མིན། །དེ་ལས་ཀུན་ད་ཁ་བ་མུ་ཏིག་དང་། །ཟླ་འདྲའི་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་གང་བྱུང་དེས། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ནི་སྤྲོས་ཀུན་ཉེར་ཞི་བས། །རྣམ་དག་རང་གི་ཆོས་ ཉིད་རྟོགས་པར་ཤོག་།ཁ་ཆེའི་ཡུལ་གྱི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་སློབ་དཔོན་སོ་མ་ཤྲཱིའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱི་ཞབས་ཀྱི་རྡུལ་ལ་ཉེ་བར་བརྟེན་པར་མཛད་པའི་སློབ་དཔོན་མཁས་པ་ཆེན་པོ་དཔལ་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་མཛད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་བདུན་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།

获得涅槃，即从轮回的痛苦中获得完全解脱的意思。这里所说的是，因为对于实有之物，见到缘起无常、痛苦等相，能够灭尽痛苦，更何况如同乾闼婆城、幻术等相似的法。正是基于这一密意，《胜生经》中也说，'声闻欲学菩提者，也应当学习此般若波罗蜜多'等。因此，这大乘具有重大意义，这是确定的。
经过无数劫精进修习，具大福德智慧之心的圣者龙树大尊，其论典对我智慧何其深。然而因为，对于这《七十空性论》，现今尚无精通者，以善巧方式作解，因此无人付出努力。
依靠殊胜上师月称足，传承的口诀，以我所获智慧能力，我的愚痴于此所生任何错误，祈请诸位宽恕，因为像我这样的人并非遍知。由此如同昆达花、白雪、珍珠、月亮般广大福德所生，愿世间一切戏论寂灭，证悟清净自性法性。
于克什米尔国大智者索玛室利尊前亲近依止的大智者吉祥饶益他人尊前所造《七十空性论释》圆满。


D3869

ཐུགས་དམ་པའི་སྙིང་པོ་ཐོ་ལིང་དུ། ཁ་ཆེའི་མཁན་པོ་པ་ར་ཧི་ཏའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཉིད་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་གཞོན་ནུ་མཆོག་གིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།། །།[་]@#། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཏརྐ་མུངྒ ར་ཀཱ་རི་ཀཱ་ནཱ་མ།བོད་སྐད་དུ། རྟོག་གེ་ཐོ་བའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཡུལ་དངོས་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པ་ཡི། །ཚད་མས་དེ་ཉིད་རྟོགས་སོ་ཞེས། །ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་རྗེས་འབྲང་བའི། ། རྟོག་གེ་བ་རྣམས་སྨྲ་བར་བྱེད། །བློ་གང་བཅད་དོན་ཐོབ་བྱེད་པ། །ཚད་མ་ཡིན་ཞེས་ཁ་ཅིག་སྨྲ། །ལ་ལ་མ་རྟོགས་དོན་གསལ་འདོད། །གཞན་དག་བདེན་པའི་དོན་རྟོགས་སྨྲ། །ཧ་ཅང་ཐལ་ཕྱིར་མ་འབྲེལ་བ། །གཞན་དང་འཇལ་བྱེད་ཉིད་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ཚད་མའི་གཞལ་བྱ་ནི། ། རྫས་ཡོད་ཡིན་པར་སྨྲ་བར་བྱོས། །རྫས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཕྱིར། །བཅད་དོན་ཐོབ་པ་ག་ལ་སྲིད། །རྒྱུན་ལྟོས་ཤེ་ན་རྒྱུན་ཅན་ལས། །གཞན་མེད་དེ་མིན་ཕྱིར་རྫས་མིན། །བཅད་ཞུགས་ཐོབ་རྒྱུན་གསུམ་ཕྱིར་ཡང་། །རྒྱུན་ལྟོས་བཅད་དོན་ཐོབ་པ་མེད། །ལྡོག་པ་གཅིག བཅད་རྒྱུན་ཅེ་ན།།རྫས་ལྡོག་རྫས་ལས་གཞན་མིན་ཕྱིར། །ལྡོག་པ་གཅིག་པ་ག་ལ་ཡོད། །གལ་ཏེ་རྫས་གཞན་ལྡོག་གཅིག་ན། །གསལ་བ་གཞན་ལ་སྤྱི་གཅིག་ལ། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་ཁས་མི་ལེན། །གཉིས་ཀ་རྫས་ཡོད་འགལ་ཞེ་ན། །རྫས་ལྡོག་རྫས་ལས་གཞན་མིན་ པ།།ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་རྫས་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་གཞན་མིན་ན། །སྨིག་རྒྱུ་ལ་ནི་ཆུ་བཞིན་དུ། །རྫས་ལྡོག་རྫས་སུ་འཐད་མ་ཡིན། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཚད་མ་ནི། །དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ཞིང་། །མ་འབྲེལ་ཕྱིར་ན་དངོས་མེད་པ། །ཚད་མས་ཇི་ལྟར་འཇལ་བར་བྱེད། །སྔོ་མདོག་ཡུལ་ ཅན་སྔོ་རྫས་ལ།།ཚད་མིན་ཐལ་འགྱུར་དེ་མི་འདོད། །དེ་ཕྱིར་ལྡོག་པ་གཅིག་བཅད་ཀྱི། །རྒྱུན་ལྟོས་ཚད་མ་མི་འཐད་དོ། །རྫས་རྒྱུན་ཡུན་རིངས་མི་གནས་དང་། །འགལ་དང་བདེན་དོན་འགོག་པ་ཡིས། །མ་རྟོགས་དོན་གྱིས་གསལ་བྱེད་ཀྱང་། །ཚད་མའི་ མཚན་ཉིད་མི་འཐད་དོ།།བདེན་དོན་རྟོགས་པ་ཚད་མ་ཡི། །མཚན་ཉིད་མིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར། །བདེན་ཉིད་གྲུབ་པ་མེད་ཕྱིར་དང་། །ཚད་མིན་ཚད་མར་འགྱུར་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སྣང་ཙམ་བདེན་སྣང་དང་། །བདེན་ངེས་ལྡོག་པ་གཉིས་ལྡན་པས། །ཡུལ་བདེན་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞིག་གྲང་། །ལོག་ ཤེས་ཚད་མར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།།བསྟན་ལྡོག་རྣམས་ཀྱིས་བདེན་མི་འགྲུབ། །མ་བསྟན་ལྡོག་པ་གང་ཞིག་གིས། །བདེན་པ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་དེ་སྨྲོས། །ཁ་ཅིག་དོན་དུ་སྣང་ཙམ་གྱིས། །བདེན་མི་འགྲུབ་ཀྱང་དོན་བྱེད་པར། །སྣང་བར་བདེན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །འདི་མི་རིགས་ཏེ་ གཉིས་ཀར་ཡང་།།སྣང་བར་ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར་ཏེ། །རྟོག་བྲལ་འཇུག་ཡུལ་མི་སྟོན་ཕྱིར། །མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན། །ཁྱབ་དང་ཕྱོགས་ཆོས་མི་འགྲུབ་ཕྱིར། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡུལ་ཅན་ཕྱིར། །ཁྱབ་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་འགྲུབ། ། ཚད་མ་ཡིན་ཕྱིར་རྗེས་དཔག་ནི། །ཡུལ་དུས་སྤྱི་ལ་འཇལ་མི་བྱེད། །གང་ཞིག་སྤྱི་ཡི་ཡུལ་ཅན་མིན། །དེ་ཡི་ཁྱབ་པ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ། །ཤུགས་རྟོགས་ཤེ་ན་མི་འཐད་དེ། །སོ་སོར་ངེས་པའི་ཡུལ་ཅན་ལ། །སྤྱི་ལ་དམིགས་པའི་བློ་སྐྱེ་བས། །དེ་ནི་སྤྱོད་པ་ཡིན་པར་འདོད། །ལྡོག་པ་གཅིག དང་ཐ་དད་དང་།།མཚུངས་པ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་གྱུར་གྲང་། །དང་པོ་མེད་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཆོས་མེད། །གཉིས་གསུམ་པ་ལ་ཁྱབ་པ་མེད། །ཚད་མ་མེད་ཀྱང་ཁས་བླངས་དང་། །འགལ་ཕྱིར་རང་བཞིན་ལོག་རྟོགས་སེལ། །ལོག་རྟོགས་ལོག་པ་ཙམ་ཞིག་ལ། །དེ་ཉིད་ངེས་ཞེས་ཐ་སྙད་བཏགས། ། རྟོག་གེ་ཐོ་བའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ཉི་ཤུ་པ། ཁ་ཆེའི་པཎྜི་ཏ་ཛ་ཡ་ཨཱ་ནན་དས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཁུ་མདོ་སྡེ་འབར་དང་། པཎྜི་ཏ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།

《心要》在托林由克什米尔堪布帕热西塔亲自与译师释迦比丘云努措翻译、校对并确定。


